Quân Dân Khánh Hòa trong Kháng chiến chống Mỹ

Trong suốt 21 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, quân và dân tỉnh Khánh Hòa đã kiên cường vượt qua muôn vàn gian khổ, lập nên những chiến công oanh liệt, góp phần quan trọng vào đại thắng mùa Xuân năm 1975.  

Năm 1965, khi Mỹ đưa quân vào miền Nam thực hiện "Chiến tranh cục bộ" và biến Cam Ranh thành căn cứ quân sự khổng lồ, quân dân Khánh Hòa đã liên tục bám đánh địch. Ở Bắc Khánh, ta đánh lui các đợt càn quét của quân Mỹ và Nam Triều Tiên; ở Nam Khánh, ta bẻ gãy cuộc càn của Lữ đoàn dù 101 Mỹ vào căn cứ Hòn Dữ.  

Trong Cuộc tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, quân và dân Khánh Hòa đã tiến công đồng loạt vào các cơ quan đầu não của địch tại Nha Trang. Giai đoạn 1969 - 1972, trước chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh", Tỉnh ủy Khánh Hòa đã chỉ đạo mở các chiến dịch HT1 đến HT4 và đợt tiến công Xuân Hè 1972, đẩy lùi kế hoạch bình định của địch, mở rộng vùng làm chủ.  

Bước sang mùa Xuân 1975, sau chiến thắng Tây Nguyên, Sư đoàn 10 chủ lực phối hợp với lực lượng địa phương tiến tiến công như vũ bão. Ngày 01/04, Ninh Hòa được giải phóng; ngày 01-02/04, giải phóng Vạn Ninh. Đến 15 giờ ngày 02/04/1975, ta giải phóng thị xã Nha Trang, tiếp đó là Diên Khánh, Vĩnh Xương và ngày 03/04 giải phóng Cam Ranh, làm tan rã hoàn toàn 58.000 quân địch tại địa bàn. Đặc biệt, quân dân Khánh Hòa còn phối hợp với Hải quân giải phóng hoàn toàn quần đảo Trường Sa vào ngày 28/04/1975.  

Tổng kết cuộc kháng chiến chống Mỹ, quân dân Khánh Hòa đã loại khỏi vòng chiến đấu hơn 30.000 tên địch (trong đó có 3.000 quân Mỹ, gần 6.000 quân Nam Triều Tiên); bắn rơi và phá hủy 318 máy bay; phá hủy 130.000 tấn bom đạn và hơn 100 triệu lít xăng dầu. Với những thành tích xuất sắc đó, nhân dân và lực lượng vũ trang tỉnh Khánh Hòa đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.