QUÂN DÂN VĨNH AM TRONG TRẬN PHÁ BỐT ĐỒNG

Trong kháng chiến chống Pháp, hệ thống đồn bốt là mắt xích then chốt để địch kiểm soát địa bàn. Bởi vậy, những trận đánh đồn, diệt bốt không chỉ mang ý nghĩa quân sự thuần túy mà còn trực tiếp đập tan thế kìm kẹp của đối phương. Một trong những mốc son chói lọi của quân dân Vĩnh Am năm xưa là trận đánh tại Bốt Đồng.

Theo tài liệu: Một số trận đánh điển hình 1945–1975 của Đảng ủy – Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Hải Phòng, Ngày 10/4/1951, bộ đội địa phương tỉnh Kiến An (nay thuộc thành phố Hải Phòng) phối hợp với bộ đội địa phương huyện Vĩnh Bảo và du kích các xã Cao Minh (nay thuộc xã Vĩnh Am), Lý Học (nay thuộc xã Nguyễn Bỉnh Khiêm), Liên Am (nay thuộc xã Vĩnh Am) tổ chức phục kích, cắt tiếp tế, vây đồn và kết hợp với cơ sở trong đồn vận động địch đầu hàng. Đây là một trận đánh có sự phối hợp của nhiều lực lượng. 

Du kích Liên Am (xã Vĩnh Am) không chiến đấu riêng lẻ mà cùng lực lượng của các địa phương lân cận và bộ đội địa phương tạo thành thế trận phối hợp. Đáng chú ý, phương thức chiến đấu không chỉ dựa vào sức mạnh quân sự. Các lực lượng đã kết hợp phục kích, cắt đường tiếp tế, vây đồn và vận động cơ sở trong đồn, sau đó hỗ trợ quần chúng tiến hành tổng phá tề.

Tài liệu quân sự của Hải Phòng đánh giá đây là một đợt hoạt động tổng hợp có ý nghĩa trong bối cảnh sau khi quân Pháp chiếm đóng Vĩnh Bảo vào tháng 2/1950. Dù quy mô không quá lớn, trận đánh là minh chứng sinh động cho nghệ thuật chiến tranh nhân dân. Tại Liên Am, Bốt Đồng không chỉ là một địa danh chiến tranh, mà là dấu mốc chứng minh sức mạnh toàn dân đánh giặc — nơi mỗi người dân, mỗi cơ sở bí mật đều là một mắt xích tạo nên chiến thắng.

Nhắc đến Bốt Đồng hôm nay là nhắc đến một bài ca về sự gắn bó máu thịt giữa quân và dân, cùng tinh thần hiệp đồng tác chiến kiên cường của thế hệ đi trước.