Quan điểm cách mạng về sự kế thừa, đổi mới và thái độ ứng xử với cái cũ - cái mới

Trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, "cách mạng" không có nghĩa là xóa bỏ triệt để mọi thứ thuộc về quá khứ, mà là quá trình gạn đục khơi trong: kiên quyết loại bỏ cái xấu, sửa đổi cái phiền phức, giữ gìn phát triển cái tốt cũ và tiếp thu những giá trị mới tiến bộ.
Năm 1947, trong tác phẩm Đời sống mới, Bác đã phân tích rất rõ ràng: cái cũ xấu như lười biếng, tham lam thì phải bỏ; cái cũ không xấu nhưng phiền phức như tục cưới hỏi xa xỉ thì phải sửa lại; cái cũ tốt như lòng tương thân tương ái, tinh thần yêu nước thì phải phát triển thêm; còn cái mới hay như sống hợp vệ sinh, làm việc ngăn nắp thì nhất định phải thực hiện. Bác cũng luôn rộng mở tấm lòng, trân trọng lòng yêu nước của mọi tầng lớp nhân dân—từ giới tri thức, tư sản đến quan lại cũ—để quy tụ sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc.
Bác dạy rằng việc xây dựng cái tốt, loại bỏ cái xấu là một quá trình gian khổ, kiên trì,
không thể gấp gáp hay cực đoan. Tư tưởng ấy vẫn giữ nguyên giá trị thời sự cho hôm
nay: trong tiến trình hội nhập và đổi mới, việc "mở cửa" cần sự chủ động, tinh tường để tiếp thu văn minh nhân loại nhưng không hòa tan, không du nhập những thói xấu đồi bại, đồng thời luôn trân trọng, giữ gìn những bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc.