Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giới công thương Việt Nam

Trong sự nghiệp cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có khoảng 100 bài nói, viết, điện, thư gửi giới công thương, doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam. Qua các bài nói, bài viết đó, Người đưa ra những quan điểm cụ thể, súc tích, làm kim chỉ nam trong tu dưỡng, xây dựng con người và hoạt động của mỗi doanh nghiệp. Cùng với các lĩnh vực khác, những hoạt động liên quan đến các xí nghiệp, doanh nghiệp, doanh nhân của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã góp phần làm phong phú thêm tư tưởng của Người.

Chủ tịch Hồ Chí Minh coi mọi lực lượng đều là nguồn lực của cách mạng, Người thấy rất rõ vai trò của giới Công thương trong công cuộc xây dựng đất nước. Chính vì vậy ngày 13/10/1945, sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ vừa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết một bức thư đầy tâm huyết gửi cho giới doanh nhân và các doanh nghiệp, động viên họ tham gia Tổ chức Công thương cứu quốc đoàn.

Bức thư của Người có thể coi như văn kiện đầu tiên của Đảng và Nhà nước ta về vai trò và nhiệm vụ của doanh nghiệp, doanh nhân: “Trong lúc các giới khác trong quốc dân ra sức hoạt động để giành lấy nền hoàn toàn độc lập của nước nhà thì giới công thương phải hoạt động để xây dựng một nền kinh tế, tài chính vững vàng và thịnh vượng”(1). Người cũng chỉ rõ trách nhiệm của các cơ quan công quyền đối với sự phát triển của giới công thương: “Chính phủ nhân dân và tôi sẽ tận tâm giúp giới công – thương trong công cuộc kiến thiết này”(2) và đề nghị Chính phủ phải hỗ trợ, giúp đỡ thiết thực, hiệu quả để doanh nhân vượt qua cơn sóng gió. Ngay từ năm 1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có tư duy về kinh tế thị trường khi Người nói rằng: “Không phải Chính phủ xuất tiền ra làm. Chính phủ chỉ giúp kế hoạch cổ động”. Theo Người, cùng với sự tận tâm giúp đỡ bằng mọi cách khác nhau của Chính phủ thì điều quyết định là ở doanh nhân. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã coi hoạt động của giới công thương là một bộ phận quan trọng trong xây dựng và phát triển đất nước. Người kêu gọi: “Các nhà giàu có, mau mau góp vốn mở lại các công ty kinh doanh công nghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp, tài chính, giao thông để tích cực tăng gia sản xuất, lưu thông, buôn bán”(3).

Theo quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, để xây dựng thành công CNXH thì phải có con người XHCN: “công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém”(4). Chính vì vậy phải có đội ngũ những người có tài năng, đức độ làm rường cột bởi “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”, quốc gia hưng thịnh hay suy vong phụ thuộc rất lớn vào việc trọng dụng nhân tài. Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu các địa phương trong vòng một tháng phải điều tra báo cáo với Chính phủ về “những người tài đức, những người có thể làm được những việc ích nước lợi dân”, không phân biệt tôn giáo, thành phần kinh tế. Bên cạnh đó là phải biết đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng nhân tài một cách hợp lý, trao quyền và tạo hành lang pháp lí để người tài phát huy thế mạnh.

Trong những người tài giỏi, năng lực trong lĩnh vực công thương có ông Lê Văn Hiến, Bộ trưởng Tài chính đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông vừa hoạt động cách mạng, vừa kinh doanh sách báo tiến bộ, kinh doanh lương thực, hàng nông sản. Cách mạng thành công, trân trọng tài, đức của ông, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bổ nhiệm ông Lê Văn Hiến làm Bộ trưởng Bộ tài chính. Từ một nền tài chính kiệt quệ của một nhà nước non trẻ, bằng tài năng và tâm huyết, trong 12 năm, Lê Văn Hiến đã lãnh đạo ngành tài chính vượt qua khó khăn, góp phần vào thành công cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.