Quân đoàn 2 vượt đèo Hải Vân, tiến vào chiến dịch cuối cùng

Thời gian: Cuối tháng 3 – tháng 4 năm 1975
Địa điểm: Từ Đà Nẵng vào Sài Gòn

Sau thắng lợi của Chiến dịch Huế – Đà Nẵng, cục diện chiến trường miền Nam tiếp tục thay đổi nhanh chóng. Các tỉnh miền Trung lần lượt được giải phóng, tạo điều kiện thuận lợi để các lực lượng chủ lực tiến về phía Nam, chuẩn bị cho trận quyết chiến chiến lược cuối cùng.

Trong thời điểm đó, Quân đoàn 2 do Thiếu tướng Nguyễn Hữu An làm Tư lệnh được giao nhiệm vụ tiếp tục phát triển tiến công, thần tốc hành quân vào hướng Đông Nam Bộ, tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Đây là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, bởi Quân đoàn 2 là một trong những lực lượng chủ lực được giao đánh vào hướng Đông – một trong những hướng tiến công chủ yếu của chiến dịch.

Sau khi giải phóng Đà Nẵng ngày 29/3/1975, các đơn vị của Quân đoàn 2 không có nhiều thời gian nghỉ ngơi. Từng đoàn xe, từng đội hình bộ binh, pháo binh, xe tăng nhanh chóng cơ động về phía Nam. Đường hành quân kéo dài hàng trăm kilômét, qua nhiều địa hình phức tạp, trong điều kiện yêu cầu về thời gian rất gấp rút.

Là Tư lệnh Quân đoàn, Nguyễn Hữu An trực tiếp chỉ đạo công tác tổ chức hành quân. Ông yêu cầu các đơn vị phải bảo đảm tốc độ nhưng đồng thời giữ vững đội hình, không để xảy ra tình trạng mất sức chiến đấu khi bước vào trận đánh quyết định. Với kinh nghiệm của một người từng chỉ huy nhiều chiến dịch lớn, ông hiểu rằng trong một cuộc tiến công thần tốc, yếu tố hậu cần, kỹ thuật và hiệp đồng có ý nghĩa không kém sức mạnh chiến đấu.

Trên đường tiến quân, cán bộ, chiến sĩ Quân đoàn 2 nhận được sự giúp đỡ lớn lao của nhân dân các địa phương. Những đoàn xe nối dài, những cánh quân vượt qua đèo Hải Vân, qua các vùng đất vừa được giải phóng đã tạo nên hình ảnh một cuộc hành quân chưa từng có trong lịch sử chiến tranh Việt Nam.

Cuối tháng 4/1975, Quân đoàn 2 đã có mặt trong đội hình chiến dịch, sẵn sàng cho trận đánh vào trung tâm đầu não của chính quyền Sài Gòn. Những người lính từng chiến đấu ở Điện Biên Phủ, Đường 9 – Nam Lào, Thành cổ Quảng Trị, Huế – Đà Nẵng giờ đây bước vào trận đánh cuối cùng với niềm tin về ngày đất nước thống nhất.

Trong hồi ức của nhiều cán bộ Quân đoàn 2, Nguyễn Hữu An là người chỉ huy luôn giữ được sự bình tĩnh trong những thời điểm quyết định. Ông không chỉ quan tâm đến nhiệm vụ chiến đấu mà còn chú trọng việc bảo đảm sức khỏe, tinh thần và ý chí quyết tâm của bộ đội trước trận đánh lớn nhất của cuộc đời quân ngũ.