QUÂN TA CHIẾN ĐẤU TRONG ĐỊA ĐẠO

Mùa khô năm ấy, vùng đất Củ Chi đỏ lửa ngày đêm. Máy bay gầm rú trên bầu trời, pháo địch nã xuống từng cánh rừng, từng bờ tre, từng mái nhà tranh. Nhưng dưới lòng đất sâu hun hút, quân và dân ta vẫn âm thầm tồn tại như những mạch ngầm không bao giờ tắt. Địa đạo chạy dài dưới lòng đất như mê cung. Có đoạn chỉ đủ cho một người cúi lom khom bước đi. Có đoạn là nơi họp bàn tác chiến, nơi chứa lương thực, thuốc men, có cả bệnh xá nhỏ được đào sát dưới lớp đất sét cứng. Trong bóng tối âm u ấy, những người lính giải phóng sống và chiến đấu suốt nhiều tháng trời. Tiểu đội của Tư Nam gồm tám người được giao nhiệm vụ bám trụ tại cửa địa đạo gần bìa rừng Trảng Bàng. Địch đang chuẩn bị mở cuộc càn quét lớn nhằm phá hệ thống địa đạo của ta. Đêm trước trận đánh, cả tiểu đội ngồi quanh ngọn đèn dầu nhỏ bằng hạt bắp. Ánh sáng vàng yếu ớt hắt lên những khuôn mặt gầy nhưng rắn rỏi. Tư Nam trải tấm bản đồ đất lên nền hầm rồi nói nhỏ: – Mai tụi nó sẽ đổ quân từ hướng bờ sông. Đại liên của ta bố trí ở cửa số ba. Anh em tuyệt đối giữ bí mật, không nổ súng sớm. Lộc “sẹo”, chiến sĩ trẻ nhất tiểu đội, nuốt khan: – Nếu tụi nó phát hiện cửa hầm thì sao anh? Tư Nam nhìn mọi người rồi đáp: – Còn người thì còn địa đạo. Phải giữ bằng được. Câu nói ngắn gọn nhưng khiến không khí trong hầm lặng đi. Ai cũng hiểu trận đánh ngày mai sẽ rất dữ dội. Sáng sớm, mặt đất rung lên bởi tiếng bom. Từng cột khói đen bốc cao ngoài rừng. Địch dùng máy bay rải bom trước khi bộ binh tiến vào. Đất trên nóc hầm rơi lả tả xuống vai áo mọi người. Trong lòng địa đạo nóng ngột ngạt. Không khí thiếu dưỡng khí khiến ai cũng thở khó khăn. Nhưng không một ai rời vị trí. Đến trưa, tiếng giày lính địch bắt đầu vang trên mặt đất. Chúng đi thành hàng dài, vừa tiến vừa xả súng vào các bụi cây. Chó nghiệp vụ sủa inh ỏi. Tư Nam áp tai xuống nền đất nghe động tĩnh rồi ra hiệu im lặng tuyệt đối. Một lúc sau, tiếng chó sủa dừng ngay phía trên cửa hầm bí mật. – Chúng phát hiện rồi! – Lộc thì thầm. Bất ngờ, một tiếng nổ chát chúa vang lên. Địch quăng lựu đạn xuống miệng địa đạo. Đất đá bụi mù. Chiến sĩ Ba Định bị sức ép hất ngã, máu chảy bên trán. Tư Nam nghiến răng: – Bình tĩnh! Chờ tụi nó xuống gần mới đánh. Quả nhiên, vài tên lính địch bắt đầu lần xuống cửa hầm. Chúng cầm đèn pin lia loang loáng trong bóng tối. Khi tên đầu tiên vừa cúi người bước qua khúc cua hẹp, Tư Nam bóp cò. Tiếng AK vang rền trong lòng đất. Hai tên địch đổ gục chắn ngang lối đi. Những tên phía sau hoảng loạn nã đạn loạn xạ rồi tháo chạy. Trận chiến trong địa đạo bắt đầu. Địch bên ngoài điên cuồng dùng hơi cay và bơm nước xuống hầm. Khói cay len qua từng ngách nhỏ khiến mắt ai cũng đỏ hoe, cổ họng bỏng rát. Lộc ho sặc sụa: – Anh Nam… em chịu không nổi… Tư Nam kéo chiếc khăn ướt bịt lên mặt cậu: – Ráng lên! Nếu mình bỏ hầm, cả vùng này sẽ mất. Ở một ngách khác, chị Sáu y tá đang băng bó cho Ba Định dưới ánh đèn pin yếu ớt. Mồ hôi hòa với đất đỏ trên gương mặt chị. Bên trên, tiếng xe tăng bắt đầu nghiến xích qua rừng cây. Địch quyết san phẳng cả khu địa đạo. Tư Nam hiểu rằng nếu tiếp tục cố thủ, cả tiểu đội có thể bị chôn sống. Anh quyết định dùng đường ngầm bí mật vòng ra sau đội hình địch để đánh bất ngờ. Cả tiểu đội lặng lẽ bò qua những đường hầm chật hẹp tối om. Có đoạn ngập nước tới ngực. Có đoạn chỉ đủ một người luồn qua. Ra đến cửa bí mật sau lũy tre, mọi người nhìn thấy hàng chục tên lính địch đang tập trung trước cửa địa đạo chính. Tư Nam hạ giọng: – Đợi tao nổ súng thì đánh mạnh rồi rút nhanh. Anh vừa dứt lời thì tiếng súng AK vang lên như xé toạc buổi chiều. Lựu đạn từ các hố cá nhân liên tiếp ném ra. Địch bị đánh bất ngờ, đội hình rối loạn. Khói súng phủ kín cánh rừng. Lộc ôm khẩu B40 nhắm thẳng chiếc xe bọc thép đang tiến tới rồi bóp cò. “ẦM!” Chiếc xe bốc cháy dữ dội. Tiếng hò reo vang lên giữa trận địa. Nhưng ngay lúc ấy, một loạt đạn đại liên quét ngang. Lộc ngã xuống bên miệng hố bom. Tư Nam lao tới kéo đồng đội vào bụi rậm. – Lộc! Lộc! Người chiến sĩ trẻ mở mắt khó nhọc. Máu thấm đỏ ngực áo. – Anh Nam… giữ… giữ địa đạo nha anh… Nói xong, bàn tay cậu buông thõng. Tư Nam siết chặt khẩu súng. Đôi mắt đỏ hoe nhưng anh không khóc. Không ai có thời gian để khóc giữa chiến trường. Trận đánh kéo dài tới chiều tối. Cuối cùng, địch buộc phải rút lui vì thương vong quá lớn. Những cột khói vẫn âm ỉ bay lên giữa rừng. Khi màn đêm buông xuống, tiểu đội trở lại địa đạo. Nơi ấy vẫn còn nguyên mùi đất ẩm và khói thuốc súng. Họ đặt thi thể Lộc bên vách hầm. Chị Sáu lặng lẽ thắp một ngọn đèn dầu nhỏ. Tư Nam ngồi dựa lưng vào thành đất, giọng khàn đặc: – Đồng chí Lộc hy sinh rồi… nhưng địa đạo còn… căn cứ còn… cách mạng còn… Không ai nói thêm điều gì. Trong bóng tối sâu thẳm dưới lòng đất, những người lính lặng lẽ nhìn nhau. Họ hiểu cuộc chiến còn rất dài. Trên mặt đất, bom đạn vẫn cày xới quê hương. Nhưng dưới lòng địa đạo, ý chí chiến đấu của quân dân ta vẫn cháy âm ỉ như ngọn lửa không bao giờ tắt. Chính từ những đường hầm nhỏ bé ấy, quân ta đã kiên cường bám trụ, chiến đấu và làm nên những chiến công khiến kẻ thù phải khiếp sợ.