Quân với dân chung một ý chí

Chiến tranh lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng ký ức về một thời hào hùng “gian lao mà anh dũng” vẫn vẹn nguyên trong tâm trí các thế hệ “Bộ đội Cụ Hồ”. Giữa những ngày tháng Tư lịch sử này, từng câu chuyện được khơi gợi lại, vừa ngời sáng tinh thần chiến đấu, vừa ấm áp nghĩa tình đồng đội, nghĩa tình quân - dân...

Ký ức thời “vào sinh ra tử”

Ông Nguyễn Hoàng (bìa trái) có nhiều năm công tác trong lực lượng Quân y, Tỉnh đội Vị Thanh. Ảnh: PHẠM TRUNG​

Giữa cái nắng tháng Tư, gió từ kênh xáng Xà No thổi lồng mát rượi vào căn nhà của ông Nguyễn Hoàng (ở khu vực 5, phường Vị Tân), nguyên Trưởng Quân y, Thị đội Vị Thanh. Lần giở từng trang của quyển Lịch sử lực lượng Biệt động Vị Thanh (1966-1975), ông Hoàng bộc bạch: “Hội Cựu chiến binh phường mời tôi nói chuyện truyền thống nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Tôi đọc lại những dòng tư liệu để xác nhận thông tin. Đọc đến mỗi địa danh, lòng tôi càng nhớ đồng đội da diết”.

17 tuổi, ông Nguyễn Hoàng tham gia cách mạng, được cử đi học quân y bổ túc. Trong vùng kháng chiến, địch đánh phá thường xuyên, việc điều trị, di chuyển thương binh rất khó khăn, nguy hiểm. Năm 1972, ông Nguyễn Hoàng được lệnh đưa ông Tư Y, chiến sĩ bị thương cột sống, qua tỉnh Kiên Giang để nhờ đơn vị bạn cứu chữa. “Sau khi anh Tư Y được phẫu thuật, tôi tát nước trong công sự để anh nằm dưỡng thương. Nhưng vừa xong thì máy bay B-52 của địch tới, ném bom tấn công. Thật may là không quả bom nào rơi trúng công sự” - ông Nguyễn Hoàng nhớ lại.

Ông Nguyễn Thanh Ngân (Sáu Tây), thương binh 2/4, ở khu vực 10, phường Sóc Trăng, từng tham gia chiến đấu nhiều trận trong đội hình của Tiểu đoàn Phú Lợi, giai đoạn 1967-1970. Trong trận tiến công vào thị xã Sóc Trăng ngày mùng 2, Tết Mậu Thân năm 1968, ông Sáu Tây bị thương. Trên đường rút ra điểm tập kết, gặp một đồng đội bị thương không đi được, ông quyết định ở lại hỗ trợ. Địch ném lựu đạn, ông Sáu Tây hứng chịu thêm nhiều vết thương, còn đồng đội thì hy sinh. Sau đó, ông Lý Văn Giáp - một đồng đội khác của ông Sáu Tây, rút ra, gặp ông cũng ở lại “quyết tử. Đến tối, hai chiến sĩ của Tiểu đoàn Phú Lợi lần ra được nơi tập kết ban đầu, được đồng đội đưa về căn cứ.

Ông Sáu Tây mang trên mình hàng chục vết thương. Mỗi vết thương là một kỷ niệm chiến đấu không thể nào quên. Ông trải lòng: “Trong trận đánh sân bay Bạc Liêu năm 1969, tôi bị thương nặng. Gia đình Má Hai (tên thật là Bùi Thị Bích), ở xã Ninh Quới, đã cưu mang, chăm sóc tôi gần 5 tháng. Má Hai có 4 người con trai hy sinh trong các thời kỳ kháng chiến. Vượt lên nỗi đau riêng, Má luôn bền lòng, vững tin vào cách mạng”.

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, ông Nguyễn Hoàng luôn nhớ gia đình ông Út Tính là cơ sở cách mạng, bán tạp hóa. Những khi đơn vị cần lương thực, thực phẩm, thuốc men, anh em trong đơn vị nhờ gia đình ông Út Tính mua giúp. Bên kia sông là đồn giặc, nhưng gia đình ông Út Tính không chút lo sợ, hết lòng hỗ trợ, đóng góp công sức, với ước mong đất nước sớm hòa bình, thống nhất...