Quảng Bình là "tọa độ lửa

Vào những năm 1967 - 1968, Quảng Bình là "tọa độ lửa", nơi không quân Mỹ dội bom dữ dội nhất để ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho miền Nam. Bến phà Quán Hàu khi ấy là mạch máu giao thông cực kỳ quan trọng.

Có một tiểu đội nữ pháo binh toàn những cô gái tuổi mười tám, đôi mươi. Ban ngày, các o ngụy trang pháo dưới những lùm cây ven sông, đêm đến lại ra mặt đường san lấp hố bom, kéo phà cho xe qua. Có những đêm, máy bay địch thả pháo sáng rực trời, bom nổ bên tai, nhưng các cô gái vẫn vừa đẩy phà vừa hát.

Câu chuyện kể rằng, có một o du kích tên là Hoa. Trong một trận chiến đấu ác liệt, một quả bom nổ gần công sự khiến Hoa bị đất đá vùi lấp và tạm thời mất đi thính giác. Khi đồng đội đào được Hoa lên, việc đầu tiên o làm không phải là kêu đau, mà là hỏi: "Xe đã qua được phà chưa các chị? Súng của em có bị hỏng không?".

Sau đó, dù tai vẫn còn ù đặc, Hoa vẫn kiên quyết xin ở lại vị trí chiến đấu. O nói: "Mắt em còn sáng để ngắm quân thù, tay em còn chắc để nạp đạn, em không rời trận địa đâu!". Hình ảnh o du kích nhỏ nhắn, vai đeo súng trường, đứng hiên ngang bên bờ sông Nhật Lệ nắng cháy đã trở thành biểu tượng cho tinh thần "Quảng Bình quật khởi".