Quảng Bình quan, công trình văn hóa-lịch sử tiêu biểu

Di tích lịch sử-kiến trúc hàng trăm năm tuổi Về Quảng Bình quan, sách Đại Nam nhất thống chí viết: “Cửa quan dài 2 trượng 1 thước, rộng 2 trượng 5 thước; thành ngoài bảo vệ cửa quan dài 14 trượng 6 thước, cao 3 thước. Năm Minh Mạng thứ 6 (1826) xây gạch đá..." Quảng Bình quan là một trong ba cửa ải của lũy Trấn Ninh kéo dài từ chân núi Đầu Mâu đến cửa biển Nhật Lệ. Hệ thống thành lũy quân sự với gần 30km chiều dài được nhà chiến lược quân sự thiên tài Đào Duy Từ thiết kế và cho xây đắp vào năm 1631. Hệ thống thành lũy được Đào Duy Từ tính toán chi tiết, kỹ càng, xây dựng rất kiên cố, vững chắc nhằm giúp chúa Nguyễn chống lại sự tấn công của quân Trịnh ở Đàng Ngoài. Nhờ vậy, trong suốt gần nửa thế kỷ (1627-1672) diễn ra cuộc chiến tranh đẫm máu giữa hai thế lực Trịnh-Nguyễn, thành lũy Trấn Ninh đã giúp chúa Nguyễn chặn đứng và đẩy lùi nhiều cuộc tấn công, trong đó có 7 trận chiến quy mô lớn của quân Trịnh, khiến quân Trịnh không thể vượt qua cửa ải này. Năm 1825, sau khi lên ngôi, một trong những việc làm đầu tiên của vua Minh Mạng là quan tâm đến các công trình di tích văn hóa, lịch sử. Ông đã cho sửa sang, trùng tu nhiều công trình di tích lịch sử trong đó có Quảng Bình quan. Ngoài việc trùng tu các hạng mục bị xuống cấp, hư hỏng, ông còn cho xây thêm các tháp canh phía trên cổng khiến cho cổng thành càng thêm uy nghi.