Quảng Bình quật khởi
TIẾNG TRỐNG HIỂN LỘC VÀ KHÚC TRÁNG CA QUẬT KHỞI CỦA VÙNG ĐẤT NẮNG GIÓ QUẢNG BÌNH
Trong tâm thức của người dân dải đất miền Trung nung nấu vì gió Lào và cát trắng, Quảng Bình không chỉ là nơi gánh chịu những khắc nghiệt của thiên nhiên, mà còn là vùng đất thép kiên trung, nơi mỗi tấc đất đều thấm đượm mồ hôi và máu của các thế hệ giữ nước. Và trong cuốn sử vàng đánh Pháp của quê hương Mẹ Suốt, tuần lễ từ ngày 15 đến 22 tháng 7 năm 1949 vẫn mãi là một biểu tượng tuyệt đẹp cho sức mạnh bùng nổ của lòng dân: Tuần lễ "Quảng Bình quật khởi".
Nhớ lại những ngày hè năm 1949, thực dân Pháp mở rộng càn quét, thiết lập bộ máy kiểm soát gắt gao, dồn dân vào các tập trung xóm làng nhằm bóp nghẹt phong trào kháng chiến. Chúng biến nhiều làng quê yên bình thành những tiền đồn lạnh lẽo với tháp canh, dây thép gai và những trận đòn tra tấn dã man. Giữa bóng tối kìm kẹp ấy, dải đất Quảng Bình như một ngọn núi lửa nén chặt, chỉ chờ một tàn lửa nhỏ để bùng cháy dữ dội.
Và tàn lửa thiêng liêng ấy đã thắp sáng rạng sáng ngày 15/7/1949.
Trong ánh sương mờ ảo còn ngập tràn trên những bãi cát và rặng tre làng Hiển Lộc (xã Duy Ninh, huyện Quảng Ninh), một hồi trống khởi nghĩa dồn dập, đanh thép bất ngờ xé tan không gian tĩnh mịch. Sound rung chấn của tiếng trống Hiển Lộc không đơn thuần là âm thanh của da trâu, dùi gỗ, mà là tiếng uất hận nén chặt qua muôn vàn đắng cay, là tiếng gọi tự do thiêng liêng vang vọng khắp sông Gianh, Nhật Lệ, dội vào lòng hàng vạn người dân đang khao khát lật đổ ách thống trị.
Tiếng trống ấy vừa dứt, ngọn lửa cao trào "Tích cực cầm cự, chuẩn bị tổng phản công" bùng lên thành ngọn sóng trào dâng không gì ngăn cản nổi:
Trên khắp các xóm làng: Từ cụ già tóc bạc đến những em nhỏ, từ người mẹ miệt vườn đến những người nông dân chân đất, tất cả đồng loạt đứng lên. Tay gậy, tay giáo, tay gậy gộc, họ sát cánh cùng lực lượng du kích và bộ đội địa phương tạo thành một binh đoàn nhân dân đông đảo chưa từng có.
Những trận đánh thần tốc: Không để kẻ thù kịp trở tay, quân và dân ta tổ chức các trận tiến công liên hoàn. Những đồn bót kiên cố từng là nỗi ám ảnh của nhân dân nay bị bao vây, tập kích. Kho tàng hậu cần, đường giao thông huyết mạch của địch bị phá hủy, khiến bộ máy chỉ huy Pháp rơi vào hoảng loạn.
Đập tan bộ máy tay sai: Hàng loạt hội tề tay sai bị giải tán, những tên ác ôn có tội ác với dân bị trừng trị thích đáng, trả lại sự bình yên và quyền làm chủ cho từng xóm làng.
Chỉ trong vòng 7 ngày đêm ngút trời ý chí (15 – 22/7/1949), một kỳ tích đã được viết nên giữa lòng miền Trung nắng gió: 120 trận đánh lớn nhỏ diễn ra liên tiếp; hàng trăm tên địch bị tiêu diệt và bắt sống; hàng chục đồn trại kiên cố bị san phẳng.
Nhưng chiến thắng lớn nhất của "Quảng Bình quật khởi" không chỉ nằm ở những con số thống kê khô khô, mà nằm ở sự thức tỉnh và niềm tin mãnh liệt của quần chúng. Tiếng trống Hiển Lộc năm ấy đã đập tan cái gọi là "sức mạnh bất khả xâm phạm" của quân xâm lược, biến mỗi làng xã Quảng Bình thành một pháo đài kháng chiến kiên cường, góp phần làm nên thắng lợi chung của cuộc kháng chiến chống Pháp trường kỳ.
Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua, mạn bến Hiển Lộc năm xưa giờ đây rợp bóng cây xanh và bình yên trong tiếng sóng vỗ. Nhưng âm hưởng hào hùng của tiếng trống khởi nghĩa sáng tháng 7 năm 1949 vẫn vẹn nguyên giá trị. Đó là bài học bất tử về sức mạnh lòng dân, về chí khí quật cường của một dân tộc thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu làm nô lệ!
