QUÃNG ĐỜI CÔNG BINH ĐI QUA MỘT BƯỚC NGOẶT CỦA ĐẤT NƯỚC
Từ ngày 20/12/1972 đến tháng 7/1977, ông Nguyễn Như Chiến phục vụ tại Trung đoàn 83, công binh thuộc Bộ Tư lệnh 559. Gần năm năm quân ngũ của ông đi qua dấu mốc thống nhất đất nước, nối những năm cuối chiến tranh với giai đoạn đầu sau chiến tranh.
Lịch sử một đất nước được ghi bằng những dấu mốc lớn. Lịch sử của một con người được ghi bằng những chặng đường riêng. Có những thời điểm, hai dòng thời gian gặp nhau, để một quãng đời cá nhân đồng thời đi qua một bước chuyển quan trọng của dân tộc.
Quá trình phục vụ của ông Nguyễn Như Chiến có sự giao nhau ấy. Ngày 20 tháng 12 năm 1972 là mốc bắt đầu, tháng 7 năm 1977 là mốc kết thúc giai đoạn được ghi nhận. Ở giữa chặng đường gần năm năm là năm 1975, dấu mốc đất nước thống nhất.
Đơn vị gắn với ông là Trung đoàn 83, công binh thuộc Bộ Tư lệnh 559. Tên lực lượng công binh đưa người đọc đến một lĩnh vực có vai trò riêng trong hoạt động quân đội: bảo đảm công trình, kỹ thuật và điều kiện cơ động phục vụ nhiệm vụ chung.
Để một đội hình thực hiện nhiệm vụ, cần có nhiều mặt công tác phối hợp. Công việc bảo đảm là một phần thiết yếu của sự phối hợp ấy. Nhìn từ vai trò chung của lực lượng, chúng ta có thể hiểu thêm môi trường mà quãng đời quân ngũ của ông Chiến gắn vào, đồng thời giữ sự phân biệt giữa chức năng của đơn vị và trải nghiệm riêng chưa được kể lại.
Điểm đáng chú ý trong chặng đường này còn nằm ở sự kéo dài qua hai giai đoạn. Thời gian phục vụ bắt đầu khi chiến tranh chưa kết thúc và tiếp tục đến những năm đầu sau thống nhất. Điều đó giúp người đọc nhìn lịch sử như một quá trình, với những con người tiếp tục ở trong quân ngũ qua các mốc chuyển tiếp.
Khi nhắc đến một ngày lịch sử, chúng ta thường tập trung vào chính thời điểm ấy. Nhưng đời sống và nhiệm vụ của người quân nhân có phần trước, phần sau, tạo thành một dòng liên tục. Một dấu mốc chung có thể nằm giữa chặng đường phục vụ của nhiều người.
Với ông Nguyễn Như Chiến, gần năm năm đã trở thành một chương riêng của cuộc đời. Tên Trung đoàn 83 và Bộ Tư lệnh 559 giúp xác định rõ chương ấy, để việc tri ân hướng đến một quá trình có căn cứ.
Câu chuyện cũng nhắc chúng ta về cách đọc lịch sử từ con người. Đằng sau những niên đại là những người đã có mặt trong tổ chức, đã dành thời gian của mình cho nhiệm vụ. Khi từng quá trình phục vụ được ghi lại, lịch sử chung trở nên gần gũi và có chiều sâu hơn.
Đối với người trẻ hôm nay, một chặng đường như vậy có thể giúp hiểu rằng cuộc sống cá nhân luôn có mối liên hệ với hoàn cảnh đất nước. Mỗi thế hệ tiếp nhận những yêu cầu khác nhau, và sự đóng góp của họ cần được nhìn nhận trong đúng thời kỳ đã sống.
Tháng 7 năm 1977 khép lại giai đoạn phục vụ được ghi nhận của ông Chiến. Tính từ cuối năm 1972, đó là một khoảng đời đi qua thay đổi lớn của dân tộc. Sự thay đổi ấy không thay thế câu chuyện riêng của ông, nhưng đem đến bối cảnh để người đọc hiểu giá trị của chặng đường.
Nhắc lại tên ông Nguyễn Như Chiến cùng những năm tháng tại lực lượng công binh là giữ một mối nối giữa cuộc đời và lịch sử. Một người, một đơn vị, gần năm năm quân ngũ — từ những dữ kiện ấy, lòng biết ơn có thể bắt đầu bằng sự hiểu đúng và trân trọng đúng phần đời đã dành cho đất nước.


