Quảng Trị - Một thời máu lửa

Chiến dịch Xuân - Hè 1972 tại Quảng Trị, đỉnh cao là cuộc chiến đấu 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ, đã đi vào lịch sử như một trong những trang chói lọi nhất. Sau 50 năm nhìn lại, những đánh giá từ phía Mỹ và chính quyền Sài Gòn càng làm nổi bật tầm vóc và ý nghĩa chiến lược của chiến thắng này.  

Trong cuộc đọ sức năm 1972, Mỹ - ngụy đã huy động tối đa hỏa lực pháo binh và không quân nhằm đè bẹp Quân Giải phóng. Tuy nhiên, việc ta giải phóng hoàn toàn tỉnh Quảng Trị vào tháng 5/1972 đã làm rung chuyển chính giới Washington và Sài Gòn. Tướng Cao Văn Viên - Tổng Tham mưu trưởng ngụy quân buộc phải thừa nhận rằng cuộc tiến công này đã làm lộ rõ sự thất bại bi thảm của chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh".  

Các nhà phân tích và tướng lĩnh Mỹ như Đại tá William S. Reeder thừa nhận họ hoàn toàn bị bất ngờ trước quy mô và sức mạnh tiến công như vũ bão của Quân Giải phóng. Báo chí phương Tây thời bấy giờ, như tờ New York Times, liên tục đưa tin về bầu không khí lo âu bao trùm Washington và bày tỏ sự thán phục trước tinh thần kỷ luật, lý tưởng và lòng dũng cảm bất khuất của các chiến sĩ Việt Nam trước mưa bom B-52.  

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara trong cuốn hồi ký của mình sau này cũng cay đắng thừa nhận Mỹ đã sai lầm tồi tệ vì đánh giá thấp sức mạnh tinh thần và lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam. Thắng lợi của ta tại mặt trận Quảng Trị năm 1972 không chỉ làm phá sản âm mưu tạo thế mạnh trên bàn đàm phán của Mỹ mà còn tạo ra chấn động lớn trong nội bộ nước Mỹ đúng vào dịp bầu cử Tổng thống, góp phần trực tiếp buộc Mỹ phải ký kết Hiệp định Paris năm 1973.