Quảng Trị – nơi từng tấc đất đổi bằng máu

Năm 1972, Hoàng Đan trên cương vị Sư đoàn trưởng Sư đoàn 304 được giao chỉ huy hướng Tây trong Chiến dịch Trị - Thiên. Đây là một trong những hướng tiến công quan trọng của chiến dịch. Sư đoàn 304 cùng các đơn vị pháo binh, cao xạ, xe tăng, công binh và đặc công được giao nhiệm vụ tiến công tuyến phòng ngự phía Tây của đối phương, vây ép và tiêu diệt các cứ điểm quan trọng như Động Toàn, Ba Tum, Ba Hồ, 241, Mai Lộc, Đầu Mầu, đồng thời sẵn sàng phối hợp đánh Ái Tử.

Ngày 30/3/1972, cuộc tiến công chiến lược bắt đầu. Trên hướng Trị - Thiên, quân ta từng bước đập tan tuyến phòng thủ Đường 9 - Bắc Quảng Trị. Đến 2/5/1972, Quảng Trị được giải phóng hoàn toàn – tỉnh đầu tiên ở miền Nam được giải phóng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Nhưng chiến thắng ấy chưa phải dấu chấm hết. Từ ngày 28/6 đến 16/9/1972, Thành cổ Quảng Trị bước vào 81 ngày đêm khốc liệt. Quân đội Sài Gòn dồn lực phản kích, trong khi quân ta quyết giữ từng vị trí, từng chiến hào, từng mét đất.

Bom đạn phủ xuống Quảng Trị với sức hủy diệt khủng khiếp. Có những ngày, theo các tư liệu được Báo Nhân Dân dẫn lại, hàng nghìn tấn bom B52 cùng hàng chục nghìn quả đạn pháo trút xuống khu vực thị xã và vùng phụ cận.

Hoàng Đan và những người lính Sư đoàn 304 đã chiến đấu trong một chiến trường mà ranh giới giữa sống và chết đôi khi chỉ là một bức tường thành, một đoạn chiến hào, một lần pháo kích. Với người lính, chiến thắng không còn được đo bằng những con số trên bản đồ. Mà còn bằng việc giữ được đất.