Quảng Trị - vùng đất đặc biệt
Là giáo viên dạy Lịch sử bậc phổ thông, cùng với niềm đam mê khám phá lịch sử, văn hóa dân tộc đã giúp tôi có cơ duyên đến với nhiều địa danh lịch sử. Với tôi, Quảng Trị là một vùng đất đặc biệt.
Đất anh hùng ghi những chiến công
Hiệp định Geneva được ký kết năm 1954 đã chia đất nước thành hai miền Nam-Bắc với vĩ tuyến 17 của “sông Bến Hải bên bồi, bên lở/ Cầu Hiền Lương bên nhớ, bên thương”. Sông Bến Hải-dòng sông hiền hòa, thơ mộng trở thành giới tuyến quân sự tạm thời. Cầu Hiền Lương trở thành biểu tượng của nỗi đau chia cắt đất nước và khát vọng thống nhất non sông của cả dân tộc suốt 20 năm.
Quảng Trị trở thành tuyến đầu của miền Bắc xã hội chủ nghĩa và là hậu phương trực tiếp của tiền tuyến lớn miền Nam. Quảng Trị cũng trở thành chiến trường nóng bỏng và ác liệt nhất của Khu 4 anh hùng trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Mỹ và tay sai đã tiến hành cuộc chiến tranh hủy diệt với hàng chục vạn tấn bom đạn, chất độc hóa học cùng các kiểu chiến tranh thâm độc nhất hòng đưa Quảng Trị trở thành “vành đai trắng”, biến Quảng Trị thành vùng đất lửa, nơi thử nghiệm các loại chiến thuật chiến tranh hiện đại và vũ khí chiến tranh tân tiến nhất.
Vượt lên mọi gian khổ, khó khăn, đau thương mất mát của chiến tranh, quân và dân Quảng Trị đôi bờ vĩ tuyến 17 đã kiên cường chiến đấu chống quân thù. Sông Bến Hải vẫn đêm đêm tấp nập những chuyến đò chuyển quân từ “lũy thép” Vĩnh Linh vào chia lửa cùng miền Nam ruột thịt. Bờ Nam sông Bến Hải, quân và dân các huyện Gio Linh, Cam Lộ, Triệu Phong, Hải Lăng, Hướng Hóa vẫn ngày đêm ngoan cường chiến đấu, bám đất, giữ làng trước họng súng quân thù.
Mùa xuân Mậu Thân năm 1968, cùng với nhân dân miền Nam đồng loạt tổng tiến công và nổi dậy tập kích vào các cơ quan đầu não của địch, quân và dân Quảng Trị cũng đã giáng những đòn sấm sét vào mưu đồ của địch ở Khe Sanh, góp phần cùng cách mạng miền Nam đánh bại chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ.
Đầu năm 1971, phối hợp với quân đội Lào, quân và dân Quảng Trị đã chiến đấu ngoan cường, đập tan cuộc hành quân “Lam Sơn 719” của quân viễn chinh Mỹ và ngụy quyền Sài Gòn, làm nên Chiến thắng Đường 9-Nam Lào.
Với thắng lợi của chiến dịch giải phóng Quảng Trị và cuộc chiến đấu anh dũng, ngoan cường 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ và thị xã Quảng Trị đã làm phá sản chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” của Mỹ, tác động trực tiếp làm thay đổi cục diện chiến trường miền Nam, tạo nên thế và lực mới trên bàn đàm phán tại Hội nghị Paris, góp phần làm nên thắng lợi chung của toàn thể dân tộc trong Đại thắng mùa xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
