Quang Trung — Cuộc hành quân thần tốc mùa Xuân Kỷ Dậu

Nguyễn Huệ, sau này là Hoàng đế Quang Trung, sinh năm 1753 tại vùng Tây Sơn, Bình Định.

Ông là người thứ hai trong ba anh em Tây Sơn.

Cuối thế kỷ XVIII, đất nước Đại Việt bị chia cắt và rơi vào khủng hoảng chính trị.

Ở phía Bắc là chính quyền Lê - Trịnh.

Ở phía Nam là chúa Nguyễn.

Phong trào Tây Sơn xuất hiện trong bối cảnh xã hội nhiều biến động.

Nguyễn Huệ nhanh chóng trở thành một trong những lãnh đạo quân sự quan trọng nhất của phong trào.

Năm 1785, ông chỉ huy quân Tây Sơn đánh bại quân Xiêm trong trận Rạch Gầm - Xoài Mút.

Đây là một chiến thắng quân sự lớn ở Nam Bộ.

Sau đó, Nguyễn Huệ tiến ra Bắc.

Năm 1786, quân Tây Sơn tiến vào Phú Xuân rồi ra Bắc Hà.

Những biến động liên tiếp dẫn đến sự sụp đổ của chính quyền họ Trịnh.

Nguyễn Huệ góp phần quan trọng vào quá trình thống nhất đất nước.

Nhưng chiến công nổi tiếng nhất của ông xảy ra vào mùa Xuân năm 1789.

Cuối năm 1788, vua Lê Chiêu Thống cầu viện nhà Thanh.

Quân Thanh tiến vào Đại Việt với lực lượng lớn và chiếm Thăng Long.

Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế ở Phú Xuân, lấy niên hiệu Quang Trung.

Sau đó ông nhanh chóng tổ chức quân đội tiến ra Bắc.

Tại Tam Điệp, quân Tây Sơn dừng lại để chuẩn bị.

Theo các tư liệu được Bảo tàng Lịch sử Quốc gia giới thiệu, Quang Trung dự kiến cuộc tiến quân sẽ diễn ra rất nhanh và đồng thời tính đến việc xử lý quan hệ với nhà Thanh sau khi chiến tranh kết thúc.

Quân Tây Sơn tiến ra Bắc vào cuối năm 1788.

Đêm giao thừa và những ngày đầu năm Kỷ Dậu 1789, các trận đánh quyết định diễn ra.

Quân Tây Sơn lần lượt tiến công các vị trí quân Thanh.

Hà Hồi bị đánh chiếm.

Ngọc Hồi trở thành một trong những trận đánh quyết định.

Sau đó quân Tây Sơn tiến vào Thăng Long.

Quân Thanh thất bại.

Tướng chỉ huy Tôn Sĩ Nghị bỏ chạy về phía Bắc.

Vua Lê Chiêu Thống cũng rời khỏi Thăng Long.

Chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa trở thành một trong những chiến thắng nổi tiếng nhất lịch sử chống ngoại xâm của Việt Nam.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận Quang Trung - Nguyễn Huệ là người có những chiến công lớn tại Rạch Gầm - Xoài Mút năm 1785 và Ngọc Hồi - Đống Đa năm 1789.

Điều đáng chú ý là chiến thắng năm 1789 không chỉ nằm ở tốc độ hành quân.

Quân Tây Sơn phải tổ chức hậu cần, vận chuyển quân, bố trí đội hình và tiến công trong thời gian rất ngắn.

Đối phương có lực lượng lớn nhưng bị bất ngờ về tốc độ và cách tổ chức tiến công.

Sau chiến thắng, Quang Trung không chủ trương tiếp tục chiến tranh với nhà Thanh.

Ông tìm cách thiết lập quan hệ ngoại giao để tránh một cuộc chiến mới.

Đây là một phần quan trọng trong chiến lược của ông.

Một cuộc chiến thắng lợi chỉ thực sự có ý nghĩa lâu dài nếu quốc gia có thể bảo vệ thành quả và tạo điều kiện cho đất nước ổn định.

Quang Trung mất năm 1792 khi mới khoảng 39 tuổi.

Ông chưa kịp hoàn thành nhiều kế hoạch cải cách và xây dựng đất nước.

Triều đại Tây Sơn sau đó suy yếu nhanh chóng.

Nhưng những chiến thắng quân sự của Quang Trung vẫn giữ một vị trí đặc biệt trong lịch sử Việt Nam.

Ông là một trong những nhà chỉ huy có tốc độ hành quân và khả năng tổ chức chiến dịch nổi bật.

Tuy nhiên, khi kể về Quang Trung, cần tránh những con số được truyền tụng nhưng chưa thống nhất trong sử liệu, chẳng hạn việc khẳng định tuyệt đối quân Thanh có đúng “29 vạn” quân hay không.

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cũng cho biết một số chi tiết về chân dung và chuyến đi sứ của Quang Trung vẫn còn những vấn đề cần nghiên cứu.

Điều chắc chắn là năm 1789, quân Tây Sơn dưới sự chỉ huy của Quang Trung đã đánh bại quân Thanh và giành lại Thăng Long.

Đó là chiến thắng đã đưa tên tuổi Quang Trung vào hàng những vị anh hùng quân sự nổi bật nhất của lịch sử Việt Nam.