Quang Trung – người anh hùng áo vải và mùa xuân Kỷ Dậu
Nguyễn Thu Thuỷ

Quang Trung – người anh hùng áo vải và mùa xuân Kỷ Dậu

Cuối thế kỷ XVIII, đất nước Đại Việt rơi vào tình trạng chia cắt và biến động. Chính quyền Lê – Trịnh ở Đàng Ngoài suy yếu, chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong cũng lâm vào khủng hoảng. Đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, các cuộc nổi dậy diễn ra ở nhiều nơi.
Trong hoàn cảnh ấy, phong trào Tây Sơn xuất hiện tại vùng Tây Sơn, Bình Định. Ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ đã tập hợp lực lượng, đứng lên chống lại các thế lực phong kiến đang chia cắt đất nước.
Trong ba anh em Tây Sơn, Nguyễn Huệ nổi bật bởi tài năng quân sự và khả năng chỉ huy. Ông sinh năm 1753 tại Tây Sơn, Bình Định. Từ một người lãnh đạo phong trào khởi nghĩa, Nguyễn Huệ từng bước trở thành một vị tướng có ảnh hưởng lớn đến lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XVIII.
Năm 1785, quân Xiêm tiến vào Gia Định với ý định can thiệp vào tình hình Đại Việt. Nguyễn Huệ đem quân vào Nam và chọn vùng Rạch Gầm – Xoài Mút, trên sông Tiền, làm nơi quyết chiến.
Ông cho bố trí lực lượng phục kích, tận dụng địa hình sông nước để đánh quân Xiêm. Khi quân đối phương tiến vào trận địa, quân Tây Sơn đồng loạt tấn công từ nhiều hướng. Quân Xiêm bị đánh tan. Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút trở thành một trong những chiến thắng quân sự nổi bật của phong trào Tây Sơn.
Nhưng dấu ấn lớn nhất trong cuộc đời Nguyễn Huệ có lẽ là chiến thắng quân Thanh vào mùa xuân năm 1789.
Cuối năm 1788, vua Lê Chiêu Thống cầu viện nhà Thanh. Vua Càn Long nhà Thanh sai Tôn Sĩ Nghị đem quân tiến vào Đại Việt, chiếm Thăng Long.
Trước tình hình đó, Nguyễn Huệ quyết định tiến quân ra Bắc.
Ngày 22 tháng 12 năm 1788, tại Phú Xuân, ông lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung. Sau đó, ông lập tức tổ chức cuộc hành quân ra Bắc.
Đây là một cuộc hành quân đặc biệt nhanh chóng. Quân Tây Sơn vượt qua quãng đường dài từ Phú Xuân ra Bắc trong thời gian ngắn, chuẩn bị cho một cuộc tấn công ngay trong dịp Tết.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Đêm 30 Tết Kỷ Dậu, quân Tây Sơn bắt đầu tiến công. Các trận đánh diễn ra liên tiếp tại Hạ Hồi, Ngọc Hồi và Đống Đa.
Tại Ngọc Hồi, quân Tây Sơn gặp sự chống trả quyết liệt của quân Thanh. Nhưng với cách tổ chức và chỉ huy linh hoạt, quân Tây Sơn từng bước phá vỡ phòng tuyến của đối phương.
Trong khi đó, một cánh quân khác tiến vào Thăng Long. Quân Thanh nhanh chóng rơi vào tình trạng hỗn loạn.
Sáng mùng 5 Tết Kỷ Dậu năm 1789, quân Tây Sơn tiến vào Thăng Long. Tôn Sĩ Nghị phải bỏ chạy về phía Bắc. Quân Thanh thất bại.
Chiến thắng mùa xuân Kỷ Dậu đã trở thành một trong những chiến công lớn trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.
Điều đáng chú ý là Nguyễn Huệ không chỉ giỏi đánh trận. Ông còn có khả năng tổ chức lực lượng, nắm bắt thời cơ và đưa ra quyết định rất nhanh trong những thời điểm quan trọng.
Sau chiến thắng, Quang Trung bắt tay vào công việc xây dựng đất nước. Ông quan tâm đến việc ổn định xã hội, phục hồi sản xuất, phát triển giáo dục và củng cố quốc phòng.
Tuy nhiên, thời gian của vị hoàng đế này trên ngai vàng rất ngắn. Ngày 16 tháng 9 năm 1792, Quang Trung qua đời khi mới 39 tuổi.
Một cuộc đời ngắn ngủi nhưng để lại dấu ấn rất lớn.
Từ một người lãnh đạo phong trào Tây Sơn, Nguyễn Huệ đã trở thành Quang Trung Hoàng đế, người chỉ huy những chiến thắng quan trọng và góp phần tạo nên một giai đoạn đặc biệt trong lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XVIII.
Hơn hai trăm năm đã trôi qua kể từ mùa xuân Kỷ Dậu năm ấy. Những chiến trường xưa đã thay đổi, những con người năm xưa đã trở thành một phần của lịch sử.

Nhưng mỗi khi Tết đến, hình ảnh đoàn quân Tây Sơn thần tốc tiến ra Bắc và chiến thắng quân Thanh vẫn được nhắc lại như một biểu tượng của ý chí bảo vệ đất nước.
Câu chuyện về Quang Trung cũng nhắc chúng ta rằng lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những người có xuất thân đặc biệt. Nguyễn Huệ xuất thân từ một gia đình bình thường ở Tây Sơn, nhưng bằng tài năng, ý chí và khả năng tập hợp sức mạnh, ông đã trở thành một trong những nhân vật quan trọng nhất của lịch sử Việt Nam thế kỷ XVIII.
Ngày hôm nay, chúng ta không còn phải cầm gươm ra trận như những người lính Tây Sơn năm xưa. Nhưng tinh thần ấy vẫn có thể được tiếp nối bằng một cách khác: học tập, lao động, sáng tạo và có trách nhiệm với đất nước.
Mùa xuân Kỷ Dậu đã đi qua hơn hai thế kỷ, nhưng câu chuyện về Quang Trung vẫn nhắc chúng ta rằng khi đất nước đứng trước thử thách, lòng yêu nước, sự đoàn kết và trí tuệ có thể tạo nên sức mạnh phi thường.



