Quang Trung – Nguyễn Huệ
Người ta hay nhắc đến Nguyễn Huệ với những chiến công thần tốc, tiếng thét kinh thiên động địa ở Ngọc Hồi - Đống Đa, hay hình ảnh vị vua áo vải cờ đào cưỡi voi chiến. Nhưng điều làm mình thực sự ấn tượng và thấy gần gũi nhất ở ông không phải là sự uy nghi trên chiến trận, mà là một nét tính cách rất dữ dội nhưng cũng rất chân thật: sự thẳng thắn đến mức cực đoan với chính bản thân và những kẻ cậy quyền thế.
Nguyễn Huệ không phải là loại vua chúa ngồi sâu trong thâm cung nhung lụa để nghe tấu sớ. Ông là một "con người của hành động" đúng nghĩa đen. Từ một cậu bé vùng đất Tây Sơn cào cấu đứng lên, cho đến khi ngồi lên ngai vàng, có lẽ trong máu ông chưa bao giờ tồn tại hai chữ "sợ hãi" hay "khuất phục".
Hồi còn trẻ, khi mới phất cờ, ông từng nhiều lần khiến các bậc hào trưởng lớn tuổi phải nể sợ vì tính khí cương trực. Ông cực kỳ ghét thói nịnh hót, tham ô hay việc quan lại cậy quyền ức hiếp dân lành. Có giai thoại kể rằng, những kẻ tham nhũng thời ông dưới quyền mà dám ăn hối lộ hay nhũng nhiễu dân chúng thì cái giá phải trả thường là đầu rơi máu chảy ngay lập tức. Ông không có khái niệm "nể nang" hay "giơ cao đánh khẽ". Với ông, nước nhà vừa mới qua bao tang tóc, dân tình còn đang đói khổ, thì bất cứ ai làm mọt nước đều đáng chết.
Ông đánh đâu thắng đó, nhà Thanh hùng hổ là thế cũng bị đánh cho bạt vía kinh hồn, nhưng đổi lại là gì? Là một cuộc đời chưa bao giờ được thảnh thơi thực sự. Lên ngôi chưa được bao lâu, trong lòng ông lúc nào cũng cuồn cuộn những lo âu về việc chấn hưng đất nước, dẹp loạn trong ngoài, rồi cải cách giáo dục, vực dậy kinh tế. Ông bắt tay vào làm tất cả với một tốc độ đến chóng mặt, như thể ông biết trước rằng quỹ thời gian của mình chẳng còn nhiều.
Và quả thực, cuộc đời ông ngắn ngủi đến xót xa. Ra đi khi mới ngoài 40 tuổi – độ tuổi mà lẽ ra một nhà lãnh đạo kiệt xuất đang ở đỉnh cao phong độ để kiến thiết giang sơn.
Nghĩ lại, vua Quang Trung giống như một vì sao chổi vụt sáng rực rỡ nhưng ngắn ngủi trên bầu trời lịch sử Việt Nam. Sáng chói đến mức làm lóa mắt người đời, nhưng cũng đủ để người ta phải tiếc nuối mãi về một định mệnh chưa kịp hoàn thành.
