Quang Trung - Nguyễn Huệ

Trong lịch sử chống ngoại xâm hào hùng của dân tộc Việt Nam, Nguyễn Huệ (1753 – 1792) – tức Hoàng đế Quang Trung – hiện lên như một hiện tượng quân sự độc nhất vô nhị. Ông là người hùng áo vải Tây Sơn, một thiên tài bẩm sinh chưa từng thất bại trong bất kỳ trận đánh nào, người đã lấy tốc độ, sự táo bạo và tinh thần tự tôn dân tộc làm vũ khí đập tan mọi kẻ thù.

Sinh ra tại Tây Sơn, Bình Định, Nguyễn Huệ cùng các anh em khởi binh trong bối cảnh đất nước bị chia cắt bởi chúa Trịnh ở phía Bắc và chúa Nguyễn ở phía Nam. Với tài thao lược xuất chúng, ông nhanh chóng lật đổ hai tập đoàn phong kiến lỗi thời, quy tụ giang sơn về một mối.

Năm 1785, trước mưu đồ xâm lược của 5 vạn quân Xiêm do Nguyễn Ánh cầu viện, Nguyễn Huệ đã giăng một trận địa phục kích kinh điển trên sông Rạch Gầm – Xoài Mút (Tiền Giang). Chỉ trong một đêm, ông tiêu diệt hoàn toàn thủy quân Xiêm, khiến kẻ thù "sợ quân Tây Sơn như sợ cọp" suốt nhiều thập kỷ.

Thách thức lớn nhất đến vào cuối năm 1788, khi 29 vạn quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy tràn sang chiếm đóng Thăng Long dưới cớ "phù Lê". Trước nguy cơ mất nước, ngày 22 tháng 12 năm 1788 (25 tháng 11 năm Mậu Thân), Nguyễn Huệ chính thức lên ngôi Hoàng đế tại núi Bân (Thừa Thiên Huế), lấy niên hiệu Quang Trung rồi lập tức đốc quân ra Bắc.

Lời dụ quân sĩ tại Nghệ An của ông đã trở thành hịch sông núi, khơi dậy mãnh liệt lòng tự hào dân tộc: "Đánh cho để dài tóc / Đánh cho để đen răng / Đánh cho nó bánh xe phụt mảnh / Đánh cho nó giáp trụ tan tành / Đánh cho sử知 Nam quốc quốc hữu chủ!"

Bằng hành quân thần tốc vô tiền khoáng hậu, đại quân Tây Sơn vượt hàng trăm cây số trong giá lạnh mùa đông. Mùng 5 Tết Kỷ Dậu (1789), quân Tây Sơn như bão lốc hạ gục đồn Ngọc Hồi, Đống Đa, đập tan hoàn toàn 29 vạn quân Thanh. Tôn Sĩ Nghị nhếch nhác bỏ chạy về nước, tướng Sầm Nghi Đống thắt cổ tự tử. Mùa xuân năm ấy, áo bào Quang Trung nhuộm đen khói súng khi ông tiến vào Thăng Long giữa tiếng reo hò rực rỡ của nhân dân.

Sau chiến thắng, Quang Trung tỏ rõ tầm vóc của một nhà cải cách vĩ đại. Ông khuyến khích phát triển nông nghiệp, thương nghiệp, đề cao chữ Nôm thành chữ viết quốc gia, và thi hành chính sách ngoại giao mềm dẻo nhưng kiên quyết giữ vững độc lập với nhà Thanh.

Năm 1792, vua Quang Trung đột ngột qua đời ở tuổi 39 khi nhiều hoài bão lớn còn dang dở. Dù triều đại Tây Sơn ngắn ngủi, nhưng hình ảnh Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ vẫn sống mãi như một biểu tượng bất tử của sức mạnh quật cường, trí tuệ kiệt xuất và tinh thần độc lập trọn vẹn của dân tộc Việt Nam.