Quang Trung (Nguyễn Huệ) – Cuộc tiến quân giải phóng Thăng Long mùa xuân Kỷ Dậu

Tại Thăng Long mùa xuân Kỷ Dậu 1789, Quang Trung (Nguyễn Huệ) ghi dấu vai trò người chỉ huy cuộc phản công đánh tan quân Thanh. Để đi tới thắng lợi ấy, ông đã tiến hành một cuộc hành quân từ Phú Xuân ra Bắc, tập hợp lực lượng và tổ chức những đòn tiến công liên tiếp vào hệ thống phòng thủ của đối phương quanh kinh thành.

Từ Phú Xuân ra Bắc

Cuối năm 1788, quân Thanh tiến vào Đại Việt với danh nghĩa giúp nhà Lê, chiếm đóng Thăng Long. Lực lượng Tây Sơn ở Bắc Hà lui về khu vực Tam Điệp – Biện Sơn để bảo toàn lực lượng. Trước tình thế đó, Nguyễn Huệ quyết định đưa đại quân ra Bắc. Tại núi Bân ở Phú Xuân, ông lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung, rồi xuất quân. Việc xác lập ngôi vị gắn liền với yêu cầu thống nhất quyền chỉ huy trong một thời điểm đất nước bị ngoại quân chiếm đóng.

Trên đường tiến quân, Quang Trung dừng ở Nghệ An để tuyển thêm quân và củng cố đội ngũ. Đây không chỉ là chặng bổ sung lực lượng mà còn là bước chuẩn bị cho một chiến dịch đòi hỏi tốc độ cao. Ông tiếp tục đưa quân ra Thanh Hóa, rồi tới Tam Điệp, nơi hội quân với lực lượng Tây Sơn đã rút về từ Bắc Hà.

Quyết định tiến công từ Tam Điệp

Tại Tam Điệp, Quang Trung xem xét tình hình và bố trí các hướng tiến công. Ông không dồn toàn bộ lực lượng vào một con đường, mà tổ chức nhiều mũi phối hợp, vừa đánh trực diện vừa uy hiếp phía sau và đường rút của quân Thanh. Bản thân ông chỉ huy đạo quân chủ lực tiến theo hướng nam Thăng Long. Thời điểm Tết được lựa chọn để tạo bất ngờ, khi đối phương chưa kịp chuẩn bị cho một cuộc phản công lớn.

Từ đêm ba mươi tháng Chạp, quân Tây Sơn bắt đầu tiến công. Những vị trí phòng thủ phía nam kinh thành lần lượt bị phá vỡ; đồn Hà Hồi đầu hàng sau khi bị bao vây, uy hiếp. Đến sáng mồng năm Tết, Quang Trung trực tiếp chỉ huy đánh đồn Ngọc Hồi, một cứ điểm mạnh bảo vệ cửa ngõ Thăng Long. Quân tiến công sử dụng những tấm ván ghép, phủ rơm ướt để che chắn khi áp sát, rồi đột phá phòng tuyến.

Cùng thời gian ấy, một cánh quân Tây Sơn đánh vào khu vực Khương Thượng – Đống Đa. Các đòn tiến công phối hợp làm hệ thống phòng thủ quân Thanh tan vỡ. Bộ chỉ huy đối phương tháo chạy, kéo theo sự sụp đổ nhanh chóng của lực lượng chiếm đóng. Ngày mồng năm Tết Kỷ Dậu, Quang Trung cùng quân Tây Sơn tiến vào Thăng Long.

Dấu ấn ở Thăng Long

Dấu ấn Quang Trung để lại ở Thăng Long là một chiến thắng được tạo nên từ quyết đoán, chuẩn bị lực lượng và nghệ thuật phối hợp tiến công. Ngọc Hồi – Đống Đa gắn tên ông với việc đánh bại cuộc xâm lược của nhà Thanh, bảo vệ nền độc lập của đất nước. Từ cuộc hành quân ấy, tài năng cầm quân của Nguyễn Huệ được khẳng định bằng kết quả cụ thể: giải phóng kinh thành trong một chiến dịch ngắn ngày.