QUẢNG TRƯỜNG BA ĐÌNH – MÙA THU ĐỘC LẬP

Những ngày cuối tháng 8 năm 1945, Hà Nội sống trong không khí hết sức đặc biệt.

Cách mạng Tháng Tám đã thắng lợi tại nhiều địa phương. Chính quyền cách mạng được thành lập.

Nhưng trước quốc dân và thế giới cần có một tuyên bố chính thức về nền độc lập của Việt Nam.

Hồ Chí Minh từ chiến khu trở về Hà Nội.

Tại ngôi nhà số 48 Hàng Ngang, Người tập trung soạn thảo bản Tuyên ngôn Độc lập.

Ngày 30 tháng 8, Hồ Chí Minh mời một số đồng chí đến trao đổi và góp ý bản dự thảo; ngày 31 tháng 8, Người tiếp tục bổ sung và kiểm tra công tác chuẩn bị cho lễ Độc lập.

Đây không đơn thuần là một bài diễn văn.

Đó là văn kiện tuyên bố với thế giới rằng một dân tộc từng bị đặt dưới ách thuộc địa đã giành lại quyền tự quyết.

Chiều ngày 2 tháng 9 năm 1945

14 giờ ngày 2 tháng 9, tại vườn hoa Ba Đình, hàng chục vạn đồng bào tập trung dự cuộc mít tinh.

Chủ tịch Hồ Chí Minh bước lên lễ đài.

Người thay mặt Chính phủ lâm thời đọc Tuyên ngôn Độc lập, chính thức tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Mốc 14 giờ và địa điểm Ba Đình được ghi rõ trong Biên niên tiểu sử của Bảo tàng Hồ Chí Minh.

Một trong những hình ảnh được nhiều thế hệ nhớ đến là khi đang đọc, Hồ Chí Minh dừng lại hỏi đồng bào có nghe rõ không.

Một câu hỏi giản dị giữa một thời khắc lịch sử.

Nó làm cho khoảng cách giữa người đứng trên lễ đài và hàng vạn người phía dưới dường như gần lại.

Nhưng ý nghĩa lớn nhất của ngày ấy nằm ở bản tuyên bố lịch sử: Việt Nam khẳng định quyền độc lập và quyền tự quyết trước thế giới.

Ba mươi bốn năm từ Bến Nhà Rồng đến Ba Đình

Nếu đặt ngày 2 tháng 9 năm 1945 cạnh ngày 5 tháng 6 năm 1911, ta thấy một hành trình đặc biệt.

Năm 1911, Nguyễn Tất Thành rời đất nước khi Việt Nam chưa có độc lập.

Năm 1945, Hồ Chí Minh đứng trước quốc dân tuyên bố sự ra đời của một nhà nước độc lập.

Giữa hai ngày ấy là ba mươi bốn năm.

Ba mươi bốn năm lao động, học tập, hoạt động ở nhiều quốc gia.

Ba mươi bốn năm tìm kiếm đường đi, xây dựng tổ chức và chuẩn bị lực lượng.

Nhưng thắng lợi năm 1945 không phải thành quả của riêng Hồ Chí Minh.

Đó là kết quả của quá trình đấu tranh lâu dài của cả dân tộc, của biết bao người đã chiến đấu, hy sinh và đóng góp cho sự nghiệp giành độc lập.

Vai trò lịch sử của Hồ Chí Minh gắn với việc tìm đường, xây dựng lực lượng và cùng Đảng lãnh đạo nhân dân đi đến thắng lợi.

Độc lập chưa có nghĩa là hết khó khăn

Ngày 2 tháng 9 năm 1945 mở ra một thời kỳ mới, nhưng phía trước còn vô vàn thử thách.

Nạn đói vừa cướp đi sinh mạng của rất nhiều người.

Tỷ lệ người dân không biết chữ còn cao.

Ngân khố quốc gia khó khăn.

Nhiều lực lượng nước ngoài hiện diện trên lãnh thổ Việt Nam.

Chính quyền cách mạng mới thành lập chưa được củng cố đầy đủ.

Bởi vậy, sau ngày độc lập là hàng loạt nhiệm vụ cấp bách: chống đói, chống dốt, xây dựng chính quyền, tổ chức Tổng tuyển cử và bảo vệ nền độc lập.