QUÊ NHÀ Ở PHÍA SAU - TỔ QUỐC Ở PHÍA TRƯỚC

QUÊ NHÀ Ở PHÍA SAU - TỔ QUỐC Ở PHÍA TRƯỚC

Có những khoảnh khắc trong đời người lính mà dù chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, mỗi lần nhớ lại, mọi thứ vẫn hiện lên rõ ràng như mới xảy ra hôm qua. Với ông Ma Xuân Vạn, đó là một đêm trên điểm cao giữa vòng vây của quân địch năm 1968. Trong màn đêm đặc quánh của chiến trường, khi tiếng pháo liên tục dội xuống và phía dưới chân núi là một lực lượng địch đông khủng khiếp, ông đã từng nghĩ rằng có lẽ mình sẽ không thể sống để nhìn thấy ngày mai.

Có lẽ chính trong những thời khắc như thế, bản lĩnh của người lính mới được thử thách đến tận cùng. Nỗi sợ là điều không thể phủ nhận, bởi trước mắt ông là một tình thế mà bất cứ người lính nào cũng hiểu rằng mạng sống của mình đang bị đặt giữa ranh giới mong manh. Nhưng sợ hãi không có nghĩa là được phép rời bỏ vị trí. Nhiệm vụ vẫn phải hoàn thành, trận địa vẫn phải giữ và đồng đội vẫn đang ở bên cạnh. Người lính biết mình có thể hy sinh, nhưng vẫn phải ở lại, bởi phía sau mình là đơn vị, là nhiệm vụ và là những người đang cùng mình chiến đấu.

Đêm ấy, ông Vạn không thể biết cuộc đời mình rồi sẽ đi về đâu. Ông chỉ biết phía dưới chân núi là lực lượng địch đông đến mức trải dài trong bóng tối, pháo vẫn nổ không ngừng, từng tiếng nổ vang lên giữa núi rừng, còn mình và đồng đội đang đứng giữa một vòng vây mà chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng mạng sống. Trong khoảnh khắc ấy, mọi suy nghĩ về tương lai dường như trở nên vô nghĩa. Người lính chỉ còn biết bám lấy trận địa, giữ lấy vũ khí và chờ đợi.

Nhưng rồi đêm cũng qua.

Bình minh đến sau những giờ phút tưởng như dài vô tận. Những người lính vẫn còn đó. Ông Vạn vẫn còn đó. Điều tưởng như không thể đã trở thành sự thật: ông đã sống sót qua một đêm mà chính mình từng nghĩ rằng có lẽ sẽ phải hy sinh.

Từ đêm tưởng như cận kề cái chết ấy, ông lại tiếp tục bước vào những trận chiến khác, tiếp tục con đường quân ngũ và tiếp tục những năm tháng rèn luyện, học tập, đào tạo để trưởng thành trong quân đội. Một người lính từng nghĩ rằng cuộc đời mình sẽ dừng lại trên một điểm cao năm 1968, cuối cùng lại có thêm nhiều năm tháng để cống hiến, để trưởng thành và để chứng kiến đất nước bước qua chiến tranh.

Nhìn lại cuộc đời mình, có lẽ đêm trên điểm cao năm ấy là một trong những ký ức khiến ông hiểu sâu sắc nhất về giá trị của sự sống. Bởi có những lúc con người tưởng rằng mình đã đi đến tận cùng của số phận, tưởng rằng phía trước chỉ còn cái chết, nhưng rồi bằng ý chí, bằng tình đồng đội và sự kiên cường, họ vẫn có thể vượt qua. Người lính không phải là người không biết sợ, mà là người biết sợ nhưng vẫn đứng vững ở nơi mình cần phải đứng.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, tiếng pháo năm nào đã im. Những điểm cao từng chìm trong khói lửa nay đã trở lại với màu xanh của núi rừng. Nhưng trong ký ức của người lính năm xưa, đêm ấy vẫn còn nguyên vẹn: một bầu trời tối đen, tiếng pháo nổ vang trời, hàng vạn quân địch như một bầy kiến dưới chân núi và một người lính trẻ đứng trên điểm cao, trong khoảnh khắc nghĩ rằng có lẽ mình sẽ phải hy sinh ở đây.

Nhưng ông đã sống. Ông đã trở về.

Và sự trở về ấy không chỉ là câu chuyện về một người lính may mắn sống sót. Đó còn là cơ hội để ông kể lại câu chuyện của những người đã không thể trở về. Những đồng đội từng đứng bên ông trong những đêm chiến đấu, những người từng cùng ông chia sẻ gian khổ, nhưng rồi đã nằm lại ở đâu đó giữa những điểm cao và những cánh rừng của chiến trường. Ông còn có thể kể, còn họ thì không.

Có lẽ vì vậy mà câu chuyện ấy cần được kể lại cho thế hệ trẻ hôm nay. Không phải để nhắc về chiến tranh bằng những con số khô khan, mà để hiểu chiến tranh thực sự khắc nghiệt đến mức nào; để hiểu rằng những người lính năm ấy đã từng phải đối diện với sự sống và cái chết ra sao; và để hiểu rằng hai chữ “hòa bình” mà chúng ta đang có hôm nay đã được đánh đổi bằng biết bao đêm dài mà những người lính từng nghĩ rằng mình sẽ không còn nhìn thấy ngày mai.

Đêm ấy, ông Vạn nghĩ mình sẽ không trở về. Nhưng ông đã trở về để kể lại câu chuyện của một thế hệ đã đi qua chiến tranh – một thế hệ mà trong những thời khắc sinh tử nhất vẫn lựa chọn ở lại bên đồng đội, giữ vững trận địa và bước tiếp về phía ngày mai.