Quét sạch hoàn toàn
1. Bối cảnh
Sau thất bại nặng nề đầu năm 1979, tàn quân Pol Pot không còn khả năng tổ chức lực lượng lớn mà:
Rút sâu về các tỉnh phía Tây Campuchia, giáp Thái Lan
Lợi dụng rừng núi hiểm trở, biên giới dài, dân cư thưa thớt
Thiết lập các căn cứ du kích nhỏ, kho vũ khí, đường tiếp tế
Tổ chức phục kích, tập kích lẻ, gây bất ổn cho Campuchia và đe dọa an ninh biên giới Việt Nam
Trước tình hình đó, quân đội Việt Nam và lực lượng cách mạng Campuchia mở nhiều trận truy quét kéo dài, nhằm bẻ gãy khả năng tồn tại của tàn quân Pol Pot.
2. Địa bàn và đặc điểm chiến trường
Địa bàn: các tỉnh phía Tây Campuchia (giáp Thái Lan)
Địa hình: rừng rậm, núi cao, đường mòn xuyên biên giới
Thời tiết: mưa nhiều, đường tiếp tế khó khăn
Địch: chia nhỏ lực lượng, đánh nhanh rút nhanh, ẩn nấp trong dân hoặc rừng sâu
→ Đây là chiến trường phức tạp và dai dẳng nhất trong quá trình truy quét Pol Pot.
3. Diễn biến các trận đánh tiêu biểu
a) Truy quét các căn cứ rừng núi
Quân Việt Nam và Campuchia tiến hành trinh sát sâu, xác định các căn cứ Pol Pot trong rừng.
Các đơn vị được bố trí bao vây nhiều hướng, chia cắt đường rút và tiếp tế.
Khi bị đánh, các toán Pol Pot chống trả yếu ớt rồi tháo chạy, bỏ lại vũ khí và lương thực.
b) Đánh phá các tuyến tiếp tế xuyên biên giới
Tập trung cắt đứt đường vận chuyển lương thực, vũ khí của tàn quân.
Phục kích các toán vận tải nhỏ, khiến Pol Pot không thể duy trì lực lượng lâu dài.
Buộc nhiều nhóm phải giải tán hoặc ra trình diện.
c) Truy đuổi và làm tan rã các toán du kích
Các tổ, đội nhỏ cơ động cao được sử dụng để bám địch dài ngày.
Kết hợp vận động quần chúng, kêu gọi tàn quân hạ vũ khí.
Từng bước làm tan rã hệ thống chỉ huy và căn cứ du kích của Pol Pot.
4. Kết quả
Tiêu diệt và làm tan rã phần lớn các căn cứ Pol Pot tại biên giới phía Tây Campuchia
Cắt đứt khả năng tập hợp lực lượng lớn của địch
Buộc tàn quân Pol Pot phải sống phân tán, ẩn náu sâu, không còn khả năng tiến công lớn
Ổn định an ninh khu vực, tạo điều kiện cho Campuchia từng bước khôi phục đời sống
5. Ý nghĩa lịch sử
Các trận đánh này mang tính âm thầm nhưng quyết định, không hào nhoáng như các chiến dịch lớn
Góp phần xóa bỏ nguy cơ Pol Pot quay lại cầm quyền
Bảo vệ biên giới Tây Nam Việt Nam và nhân dân Campuchia
Thể hiện tinh thần quốc tế trong sáng của Quân đội nhân dân Việt Nam
6. Tổng kết
Các trận đánh truy quét Pol Pot tại các tỉnh biên giới phía Tây Campuchia (giáp Thái Lan) là:
Cuộc chiến dai dẳng, gian khổ, kéo dài nhiều năm
Ít tiếng súng lớn, nhưng nhiều hy sinh thầm lặng
Giữ vai trò then chốt trong việc làm tan rã hoàn toàn tàn quân Pol Pot
Đây là chương sử ít được nhắc đến nhưng có ý nghĩa sâu sắc, góp phần đem lại hòa bình và ổn định lâu dài cho khu vực Đông Dương.
