"Quỹ thời gian" của người lính trẻ
Trong tư tưởng của Nguyễn Văn Thạc, "quỹ thời gian" không tính bằng số năm một người sống trên đời, mà tính bằng giá trị những việc họ đã làm.
1. Nỗi trăn trở về "Quỹ thời gian"
Trong những trang nhật ký viết trên đường ra trận, Nguyễn Văn Thạc thường xuyên tự vấn về thời gian. Ông không sợ cái chết, ông chỉ sợ mình "sống hoài, sống phí".
Ông viết cho người bạn gái (Như Anh) và cho chính mình:
"Quỹ thời gian của mình còn lại bao nhiêu? Đáng lẽ mình phải sống gấp hai, gấp ba lần người khác để bù lại những gì mình chưa làm được cho đất nước."
Đối với ông, mỗi giây phút được sống, được nhìn thấy bầu trời xanh hay một nhành hoa rừng đều là một đặc ân mà ông phải tận dụng để chiến đấu và ghi chép lại cho thế hệ mai sau.
2. Lời hẹn ước 10 năm kỳ bí
Một chi tiết khiến hậu thế sau này phải ngỡ ngàng chính là lời hẹn ước mà ông viết vào ngày 30/4/1971:
"Hãy ghi lấy ngày hôm nay, ngày 30/4. 10 năm sau, 30/4/1981, mình sẽ trả lời cho các bạn biết mình đã làm gì cho Tổ quốc."
Ông viết dòng này khi cuộc chiến đang ở giai đoạn khốc liệt nhất. Thật kỳ diệu và đau xót làm sao, khi đúng 30/4/1975 (4 năm sau đó), đất nước thống nhất. Lời hẹn 10 năm của ông dẫu không thể thực hiện bằng xương bằng thịt, nhưng cuốn nhật ký của ông đã thay ông "trả lời" với cả dân tộc vào đúng thời điểm hòa bình.
3. Sự hy sinh thanh thản
Ngày 30/7/1972, tại chiến trường Quảng Trị, một quả pháo đã rơi trúng nơi ông đang làm nhiệm vụ. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, ông không nói về nỗi đau thể xác. Đồng đội kể lại rằng ông chỉ kịp dặn dò gửi lại những cuốn sổ tay và kỷ vật về cho gia đình.
Ông hy sinh khi chưa kịp nhận bằng đại học, chưa kịp nếm trải hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn, nhưng ông đã kịp để lại một "di chúc tinh thần" vô giá cho thanh niên Việt Nam.
Tại sao câu chuyện của ông lại chạm đến trái tim chúng ta?
Sự đối lập: Một bàn tay vốn để cầm bút viết nên những bài văn đạt giải nhất miền Bắc, giờ đây chai sạn vì cầm súng và đào công sự.
Lý tưởng: Ông đi chiến đấu không phải vì ép buộc, mà vì một sự thấu thị rằng: "Nếu không có độc lập, thì mọi ước mơ cá nhân đều vô nghĩa."
"Nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa Vui gì hơn làm người lính đi đầu"


