Quyển nhật ký và tập thơ ghi trong lửa đạn

Thượng úy Võ Hữu Thọ (71 tuổi, nguyên Trưởng ban Tuyên huấn Trung đoàn 270, Quân khu 5, sinh sống tại P.Trà Câu, Quảng Ngãi) cho rằng 54 năm trước mình ở lại miền Nam chiến đấu là đúng đắn. Ông nhớ lại đêm 4.9.1971, lãnh đạo Ban Binh vận tỉnh Quảng Ngãi cử người đưa ông lên căn cứ để ra Bắc học tập và chữa bệnh sau những ngày bị đối phương đọa đày trong ngục tù. Bởi người nhỏ con và khai sinh chậm 2 năm so với tuổi thật nên ông được bố trí đi cùng đoàn thiếu niên ra miền Bắc học tập.

Theo đường Trường Sơn ra gần đến sông Bến Hải, ông đổi ý, trở về quê hương. "Khi ấy, cha tôi cùng 3 anh chị công tác và học tập ở ngoài đó. Vậy nên tôi được cấp trên đưa ra Bắc chữa bệnh và học tập bên người thân. Nhưng ra gần đến sông Bến Hải gặp bộ đội rầm rập từ Bắc vào Nam, tôi nghĩ nếu đi thì mình có thể sống nhưng biết bao thanh niên vào Nam chiến đấu thì sao mình lại đi? Thế là tôi theo bộ đội quay vào, trình bày nguyện vọng với lãnh đạo cơ quan binh vận và không bị kỷ luật...", ông kể.Tương tự, nhiều bậc cao niên vùng quê phía nam Quảng Ngãi vẫn thường nhắc về sự kiên cường bám trụ quê hương của dũng sĩ Bùi Văn Rê (Xã đội trưởng Phổ Cường trong kháng chiến chống Mỹ, nay sáp nhập thành xã Khánh Cường) cùng quyển nhật ký và tập thơ ghi trong lửa đạn. Tuổi 12, ông Rê làm liên lạc cho ông Võ Thủ (Bí thư Xã ủy Phổ Cường, hy sinh tháng 3.1963) và nhiều cán bộ, du kích. Sự thông minh, gan dạ giúp ông bao lần thoát khỏi sự truy lùng của đối phương, mang công văn, tin tức cho cán bộ. Rồi ông tham gia du kích, trực tiếp cầm súng chiến đấu. Bom đạn 5 lần gây thương tích nặng nhưng ông nhất quyết xin ở lại miền Nam thay vì ra Bắc điều trị và học tập.

Những dòng nhật ký với tinh thần anh dũng, sẵn sàng hy sinh cho quê hương: "Chú Ba! Trong lúc cháu còn đang điều trị, cháu nhớ mãi hôm chú đến thăm cháu. Động viên cháu đi… để có điều kiện chữa bệnh và ăn học. Điều tâm huyết của cháu, chú cũng chưa chấp nhận, là cháu sẽ ở lại. Dù cho còn một giọt máu, cháu sẵn sàng hiên ngang trút hơi thở cuối cùng cho mảnh đất quê hương. Cháu mong chú sống mãi để sau này chú nghĩ đến cháu thì chỉ cần nhắc lại lời tâm huyết của cháu, thế thôi. Nhưng rồi chú đâu còn nữa… Thôi thì cháu sẽ nguyện cùng chú, thản nhiên ngã xuống cho mảnh đất này cũng đủ rồi...".

Dũng sĩ Bùi Văn Rê (qua đời năm 2004 - PV) ghi những dòng tâm sự với Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Châu Thọ Chín (hy sinh tháng 4.1972): "… Như chú T. nói thì anh sẽ đi miền Bắc. Theo anh là anh không đi. Thà anh em ta chỉ có giờ cuối cùng... Anh nhắc lại với em rằng: Thà 20 năm ngắn ngủi cuộc đời còn hơn sống trăm năm vô vị".