Quyết định cân não ở đồn Pò Mã

Sương mù biên cương ngày 17/2/1979 dày đặc hơn thường lệ, bị xé toạc bởi tiếng đạn pháo gầm rú vang trời dọc dải biên giới Tràng Định, Lạng Sơn. Tại Đồn Biên phòng Pò Mã, mặt đất rung chuyển dữ dội, khói thuốc súng khét lẹt bao trùm khắp các chiến hào.

Tiếng súng lúc bình minh

Ngay từ những phút đầu tiên, Đồn trưởng Hà Văn Chung đã đứng ở vị trí chỉ huy, đôi mắt kiên định quan sát trận địa. Các chiến sĩ Pò Mã chiến đấu ngoan cường, bắn trả quyết liệt để kìm chân lực lượng đối phương đông gấp nhiều lần. Tuy nhiên, hỏa lực địch quá mạnh, các khẩu đội của ta dần cạn kiệt đạn dược và buộc phải lùi về tuyến sau để bảo toàn lực lượng.

Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Đồn trưởng Hà Văn Chung lập tức triệu tập một cuộc họp khẩn cấp ngay giữa chiến hào với Chính trị viên Nguyễn Văn Là và các đồng chí lãnh đạo xã Quốc Khánh.

Quyết định cân não

Bản đồ tác chiến trải vội trên công sự đầy đất cát. Giữa tiếng pháo nổ rát bên tai, anh Chung nhìn thẳng vào các đồng chí của mình, giọng đanh thép nhưng bình tĩnh:

"Tình hình thay đổi quá nhanh. Nếu tiếp tục bám chốt cố định, chúng ta sẽ bị bao vây và hy sinh vô ích. Phải chuyển ngay sang phương án cơ động chiến đấu, vừa đánh vừa lùi để bảo toàn lực lượng. Nhưng nhiệm vụ tối thượng lúc này: Phải cứu dân! Không được để một người dân nào rơi vào họng súng của địch."

Quyết định lịch sử ấy được đồng thuận ngay lập tức. Toàn bộ chiến sĩ Đồn Pò Mã phối hợp với dân quân tự vệ chia thành các mũi, lao vào các thôn bản giữa làn mưa đạn.

Cuộc rút lui trong lòng địch

Anh Chung trực tiếp chỉ huy một mũi áp sát các bản làng sát biên giới. Chứng kiến cảnh người già, trẻ nhỏ hoảng loạn trong tiếng pháo, anh vừa bắn trả kiềm chế hướng tiến của địch, vừa khản giọng hướng dẫn:

• "Bà con nghe rõ! Đi theo các chiến sĩ biên phòng hướng về phía sau hang Thẩm Khuyên!"

Suốt một ngày đêm ròng rã, hình ảnh người đồn trưởng áo sờn vai, mặt lấm lem bùn đất và khói súng, lúc thì bế một đứa trẻ chạy băng qua công sự, lúc lại bắn găm vài loạt đạn để thu hút hỏa lực địch về phía mình đã in sâu vào tâm trí người dân xã Quốc Khánh.

Nhờ sự dũng cảm và quyết đoán của anh cùng đồng đội, hàng nghìn người dân thuộc các xã Quốc Khánh, Tri Phương, Đội Cấn đã được sơ tán đến vùng an toàn một cách thần kỳ. Đồn Pò Mã dù bị tổn thất, nhưng đã bảo toàn được lực lượng cốt lõi để tiếp tục cuộc chiến đấu dài ngày sau đó.

Câu chuyện về Thượng úy Hà Văn Chung năm ấy đã trở thành một huyền thoại sống mãi trong lòng người dân biên giới Lạng Sơn — một minh chứng cao đẹp cho tình nghĩa quân dân thắm thiết và bản lĩnh của người lính quân hàm xanh trong giờ phút sinh tử.