Quyết định do đại tá Cầm Dịn công bố: lời nhắn gửi con cháu

Có những dấu mốc cuộc đời không thể đo bằng số năm dài hay ngắn. Với ông ngoại Lường Văn Giá, thời gian theo cán bộ cách mạng, được học những chữ đầu tiên và chính thức trở thành quân nhân mang ý nghĩa vượt xa một thay đổi công việc. Những điều ấy hiện lên trong hồi ký bằng giọng kể mộc mạc.

Điều tôi muốn kể lại cho con cháu từ câu chuyện quyết định do đại tá cầm dịn công bố bắt đầu ở một dữ kiện rất cụ thể trong hồi ký. Theo hồi ký, đại tá Cầm Dịn gọi ông đến nghe quyết định chính thức trở thành bộ đội ngày 01/4/1951. Ông coi lời tuyên bố ấy là dấu son không quên. Tôi nghĩ điều đáng trân trọng là ông đã chủ động giữ lại chi tiết đó, thay vì chỉ ghi những thành tích lớn. Nhờ vậy, người đọc có thể suy ngẫm về phẩm chất sống từ trải nghiệm thật chứ không phải từ một tình tiết do người sau tưởng tượng.

Ngày 1/4/1951 được ông nhắc như dấu mốc đặc biệt: ông nghe công bố quyết định chính thức trở thành bộ đội Quân đội nhân dân Việt Nam. Sau đó, hồi ký kể những nhiệm vụ và địa bàn phục vụ khác nhau. Từ công tác ở Mường La đến đơn vị E148, chiến trường Lào và công tác chính sách, chặng đường quân ngũ của ông không chỉ có một vị trí duy nhất.

Điều ý nghĩa đối với thế hệ con cháu không phải là cố biến một kỷ niệm thành chiến công, mà là hiểu chính xác trải nghiệm của ông. Giá trị của sự công nhận nằm ở niềm tin rằng mình đã thuộc về một tập thể, một nhiệm vụ. Một sự việc nhỏ khi được đặt trong hoàn cảnh thích hợp có thể dạy về nghị lực, tình nghĩa và trách nhiệm. Tôi muốn câu chuyện được lưu giữ đúng tinh thần đó, bởi sự thật của người thân đã đủ sức lay động mà không cần thêu dệt.

Nếu chỉ đọc một dòng chức vụ hoặc một năm tháng, người sau khó hình dung được quãng đường phía sau. Hồi ký của ông giúp ghép lại những mảnh ký ức ấy, dù vẫn có những khoảng trống cần tìm tư liệu bổ sung. Tôi mong câu chuyện được lưu truyền đúng với những gì ông từng kể, để lòng biết ơn không dựa trên điều hư cấu.