Quyết định khó khăn nhất
Đầu năm 1954, quân ta chuẩn bị tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Phương án ban đầu là “đánh nhanh, giải quyết nhanh”, dự kiến tập trung lực lượng tiến công trong thời gian ngắn. Khi đến mặt trận và trực tiếp nắm tình hình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy tình hình thực tế khó khăn hơn nhiều so với dự kiến. Quân ta chưa có nhiều kinh nghiệm đánh một tập đoàn cứ điểm lớn, trong khi địa hình và điều kiện chiến đấu đặt ra nhiều nguy cơ. Đêm trước ngày dự kiến nổ súng, Đại tướng suy nghĩ rất nhiều. Ông đứng trước một lựa chọn vô cùng khó khăn: giữ nguyên phương án đã chuẩn bị hay thay đổi cách đánh. Cuối cùng, với trách nhiệm trước đất nước và đặc biệt là trước sinh mạng của bộ đội, Đại tướng quyết định cho các đơn vị rút khỏi trận địa và chuyển phương châm từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”. Chính Đại tướng sau này gọi đây là “quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ huy của mình”. Quyết định ấy đồng nghĩa với việc phải chuẩn bị lại chiến dịch, chấp nhận kéo dài thời gian và thay đổi nhiều kế hoạch đã được triển khai. Sau đó, quân ta tiến hành chiến dịch theo phương châm mới và đi đến thắng lợi ngày 7/5/1954.
Đầu tháng 1/1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp lên đường ra mặt trận Điện Biên Phủ. Khi trực tiếp theo dõi và kiểm tra công tác chuẩn bị, ông nhận thấy tình hình thực tế có nhiều khó khăn.
Ban đầu, quân ta dự kiến sử dụng phương châm “đánh nhanh, giải quyết nhanh”. Tuy nhiên, qua quá trình chuẩn bị, Đại tướng nhận thấy quân Pháp đã xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm phòng ngự kiên cố. Trong khi đó, quân ta còn gặp nhiều khó khăn về pháo binh, hậu cần và kinh nghiệm tác chiến ở địa hình này.
Đêm 25/1/1954, trước giờ dự kiến mở cuộc tiến công, Đại tướng trăn trở và gần như không ngủ. Ông suy nghĩ rằng nếu cứ tiến công theo phương án cũ thì không bảo đảm chắc thắng, trong khi sinh mạng của bộ đội là điều không thể đem ra đánh đổi.
Sáng 26/1/1954, Đại tướng trao đổi với Trưởng đoàn cố vấn quân sự Vi Quốc Thanh và phân tích những khó khăn đang tồn tại. Sau đó, ông triệu tập Đảng ủy Mặt trận để thảo luận.
Cuộc họp diễn ra rất căng thẳng. Có những ý kiến còn băn khoăn về việc thay đổi phương án vì hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đã ở vị trí sẵn sàng chiến đấu. Nhưng Đại tướng đặt ra vấn đề cốt lõi: phải bảo đảm nguyên tắc “đánh chắc thắng”. Cuối cùng, Đảng ủy Mặt trận thống nhất thay đổi phương châm tác chiến.
Đại tướng ra lệnh hoãn cuộc tiến công, cho bộ đội rút về vị trí tập kết và kéo pháo ra, chuyển từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”. Đây chính là điều mà Đại tướng sau này gọi là “quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời chỉ huy”.
Sau nhiều tuần chuẩn bị lại, quân ta mở Chiến dịch Điện Biên Phủ ngày 13/3/1954 và kết thúc thắng lợi ngày 7/5/1954.
