QUYẾT ĐỊNH KHÓ KHĂN NHẤT CUỘC ĐỜI CỦA ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP

​Đầu năm 1954, cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta bước vào giai đoạn quyết định. Để cứu vãn tình thế sa lầy trên chiến trường Đông Dương, thực dân Pháp cùng sự viện trợ của Mỹ đã thực hiện Kế hoạch Navarre. Họ chọn thung lũng Điện Biên Phủ một vị trí chiến lược quân sự ở Tây Bắc để xây dựng thành một "tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương".

​Pháp bố trí tại đây lực lượng tinh nhuệ gồm 49 căn cứ điểm, chia làm 3 phân khu phức tạp với hệ thống hỏa lực dày đặc, dây thép gai, bãi mìn dày đặc và hai sân bay Mường Thanh, Hồng Cúm. Giới quân sự Pháp và Mỹ lúc bấy giờ tự tin tuyên bố Điện Biên Phủ là một "pháo đài không thể công phá", một "máy nghiền sinh lực Việt Minh".

​Về phía ta, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ nhằm tiêu diệt tập đoàn cứ điểm này, mở ra bước ngoặt quyết định cho cuộc chiến. Hàng vạn bộ đội, thanh niên xung phong và dân công đã xẻ núi, băng rừng, vận chuyển lương thực, vũ khí và dồn toàn bộ tâm huyết, sức lực kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn lên các đỉnh núi cao bao bọc lòng chảo Mường Thanh.

​Ban đầu, với khí thế hừng hực và mong muốn giải quyết nhanh gọn, Bộ chỉ huy đã thông qua phương án "Đánh nhanh thắng nhanh", dự kiến nổ súng vào chiều ngày 26 tháng 1 năm 1954 và tiêu diệt toàn bộ tập đoàn cứ điểm trong vòng 3 ngày 2 đêm. Thế nhưng, ngay trước giờ G, một sự chuyển hướng mang tính sinh tử đã diễn ra...

Đêm 25, rạng sáng ngày 26 tháng 1 năm 1954, tại Sở chỉ huy chiến dịch ở Mường Phăng, không khí trùm lên sự tĩnh lặng đến ngột ngạt. Ngọn đèn dầu trên bàn làm việc của Đại tướng Võ Nguyên Giáp chập chờn theo từng cơn gió núi. Ngoài kia, cả tập đoàn điểm cao Điện Biên Phủ vẫn chìm trong sương mù, nhưng trong lòng Tổng Tư lệnh, một trận bão lớn đang nổi lên.

​Chỉ còn vài giờ nữa, theo kế hoạch ban đầu, lệnh nổ súng sẽ chính thức phát ra. Phương án "Đánh nhanh thắng nhanh" đã được thông qua trước đó, dựa trên tính toán tranh thủ lúc địch chưa củng cố xong tập đoàn cứ điểm để dồn lực lượng tiêu diệt trong vòng 3 ngày 2 đêm. Bộ đội ta đã tốn biết bao mồ hôi, xương máu, thức trắng bao đêm kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn lên các đỉnh núi cao bao bọc lòng chảo Mường Thanh. Sự quyết tâm của toàn thể cán bộ, chiến sĩ đã lên đến đỉnh điểm.

​Tuy nhiên, qua theo dõi sát sao tình hình chiến trường và phân tích báo cáo trinh sát những ngày gần đây, Đại tướng nhận thấy cục diện đã hoàn toàn thay đổi. Tập đoàn cứ điểm của Pháp không còn ở trạng thái dã chiến ban đầu mà đã trở thành một hệ thống phòng thủ tập trung kiên cố bậc nhất Đông Dương, được tăng viện nhiều hỏa lực và công sự bê tông cốt thép.

​Suốt đêm ấy, Đại tướng không sao chợp mắt. Ông vò đầu, đi lại trầm ngâm bên bản đồ tác chiến. Một câu hỏi lớn luôn xoáy sâu vào tâm trí người chỉ huy: Nếu đánh nhanh, liệu chúng ta có chắc thắng? Trong tư duy quân sự của ông, nguyên tắc tối cao mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dặn dò trước khi lên đường ra mặt trận luôn vang vọng: "Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh." Đánh nhanh lúc này là một sự phiêu lưu vô cùng mạo hiểm. Nếu không thắng nhanh được, lực lượng chủ lực của ta sẽ rơi vào thế bị động, chịu tổn thất cực kỳ to lớn và nguy cơ thất bại là vô cùng rõ ràng.

​Thời gian nhích dần về sáng. Cơn đau đầu dữ dội khiến vị Đại tướng phải buộc một chiếc khăn quanh trán. Nhưng trí tuệ và tinh thần trách nhiệm trước tính mạng của hàng vạn chiến sĩ, trước vận mệnh của dân tộc đã giúp ông giữ vững sự minh triết kỳ diệu. Ông đi đến một quyết định lịch sử: Phải hoãn lệnh nổ súng, rút pháo ra và chuyển từ "Đánh nhanh thắng nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc".

​Sáng ngày 26 tháng 1, cuộc họp Đảng ủy Chiến dịch diễn ra trong không khí vô cùng căng thẳng. Nhiều cán bộ chỉ huy vẫn quyết tâm giữ phương án cũ vì mọi công tác chuẩn bị đã hoàn tất, binh sĩ đang hừng hực khí thế. Bằng lý luận sắc bén, tinh thần khoa học và trên hết là lòng thương yêu chiến sĩ sâu sắc, Đại tướng đã phân tích tỉ mỉ thực tế lực lượng hai bên, thuyết phục từng đồng chí trong Bộ chỉ huy. Cuối cùng, Đảng ủy Chiến dịch đã đi đến thống nhất cao độ với đề nghị của Tổng Tư lệnh.

​Mệnh lệnh rút pháo được phát ra ngay sau đó. Hàng vạn chiến sĩ lại thầm lặng, gian khổ kéo pháo ra khỏi vị trí chiến đấu để chuẩn bị cho một trận đánh kéo dài, bền bỉ và chắc chắn hơn.

​Lịch sử sau này đã chứng minh, quyết định thay đổi phương châm chiến đấu ngày 26 tháng 1 năm 1954 của Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một kiệt tác về nghệ thuật quân sự. Đó không chỉ là sự dũng cảm vượt qua tư tưởng chủ quan, mà còn thể hiện tầm vóc của một thiên tài quân sự. Người đã chọn con đường gian khổ hơn để đổi lấy chiến thắng trọn vẹn và bảo toàn xương máu cho dân tộc, mở đường cho chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".