Quyết định khó khăn nhất đời Đại tướng

Đầu năm 1954, quân đội ta bao vây tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Kế hoạch ban đầu là "đánh nhanh, thắng nhanh": mở màn ngày 25 tháng 1, giải quyết chiến trường trong vài ngày. Bộ đội đã vào vị trí, pháo binh đã được kéo lên các trận địa, sẵn sàng khai hỏa.

Nhưng trên cương vị Tổng tư lệnh kiêm Chỉ huy trưởng chiến dịch, Đại tướng Võ Nguyên Giáp càng nghiên cứu càng thấy rủi ro. Địch đã tăng cường lực lượng, công sự kiên cố hơn dự tính, còn pháo của ta bố trí ở thế khó bảo vệ và tiếp tế. Đánh theo kế hoạch cũ thì rất có thể thất bại. Đêm 25 rạng sáng 26 tháng 1, ông trằn trọc suốt đêm. Sau này ông kể đó là một trong những quyết định khó khăn nhất cuộc đời.

Sáng 26 tháng 1, ông quyết định hoãn trận đánh và đổi phương châm thành "đánh chắc, tiến chắc". Ông báo cáo Chủ tịch Hồ Chí Minh, và Bác ủng hộ, trao cho ông toàn quyền quyết định tại mặt trận. Lệnh được ban ra: kéo pháo ra khỏi trận địa, củng cố đường tiếp tế, đào hệ thống giao thông hào bao vây từng cứ điểm. Việc kéo những khẩu pháo nặng ra là điều rất gian nan, nhưng các chiến sĩ vẫn làm được. Hơn hai tháng chuẩn bị sau đó, chiến dịch bắt đầu ngày 13 tháng 3 và kết thúc thắng lợi ngày 7 tháng 5 năm 1954, kết thúc cuộc kháng chiến chống Pháp.