Quyết định khó khăn nhất lịch sử: Tầm vóc và bản lĩnh của Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Trận Điện Biên Phủ năm 1954 không chỉ ghi dấu một chiến công lừng lẫy năm châu, mà còn gắn liền với một trong những quyết định quân sự cân não và lịch sử nhất của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Chuyển từ "Đánh nhanh, thắng nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc".
1. Phương án ban đầu và những trăn trở của vị Tổng Tự lệnh
Tháng 1 năm 1954, tại lòng chảo Điện Biên Phủ, Tập đoàn cứ điểm của quân Pháp được xây dựng vô cùng kiên cố. Theo kế hoạch ban đầu, Bộ Tổng Tư lệnh dự định áp dụng phương châm "Đánh nhanh, giải quyết nhanh", dự kiến nổ súng vào ngày 20/1/1954 và hoàn thành trong vòng 3 ngày 2 đêm nhằm tranh thủ lúc giặc chưa củng cố xong công sự.
Tuy nhiên, khi trực tiếp khảo sát thực địa và theo dõi diễn biến từng ngày, Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Tổng Tư lệnh kiêm Bí thư Đảng ủy Chiến dịch – nhận thấy tình hình đã thay đổi. Quân Pháp liên tục tăng viện, gia cố hệ thống hầm hào, lô lô bê tông chắc chắn và tăng cường hỏa lực pháo binh, không quân. Việc kéo pháo bằng sức người qua các đèo cao, vực sâu vào trận địa cũng gặp rất nhiều nguy hiểm và mất nhiều thời gian.
Trằn trọc nhiều đêm không ngủ, Đại tướng luôn ghi nhớ lời dặn dò của Chủ tịch Hồ Chí Minh trước khi lên đường ra mặt trận:
"Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh."
2. Cuộc họp lịch sử sáng 26/1/1954
Sáng ngày 26/1/1954 – chỉ vài giờ trước thời điểm dự định nổ súng (sau khi đã hoãn một lần) – Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chủ trì cuộc họp Đảng ủy Chiến dịch.
Tại cuộc họp, sau khi phân tích kỹ lưỡng những thay đổi của địch cũng như khó khăn thực tế của ta, Đại tướng đã kiên quyết đề nghị một quyết định mang tính bước ngoặt: Hoãn lệnh nổ súng, kéo pháo ra khỏi trận địa và chuyển sang phương châm "Đánh chắc, tiến chắc".
Đây là một quyết định vô cùng khó khăn, bởi cán bộ và chiến sĩ lúc bấy giờ đã sắn sàng tư thế chiến đấu, pháo binh đã gian khổ đưa được pháo vào vị trí. Quyết định thay đổi phương án vào phút chót đòi hỏi sự dũng cảm, bản lĩnh chính trị vững vàng và trách nhiệm tối cao trước xương máu của chiến sĩ và vận mệnh dân tộc. Sau khi nghe Đại tướng phân tích sâu sắc, tập thể Đảng ủy Chiến dịch đã thống nhất cao độ với phương án mới.
3. Từ quyết định lịch sử đến chiến thắng "chấn động địa cầu"
Thực hiện phương châm "Đánh chắc, tiến chắc", quân và dân ta đã kiên trì chuẩn bị lại trận địa, vây lấn từng bước, tiêu diệt từng cứ điểm từ ngoài vào trong. Qua 56 ngày đêm chiến đấu kiên cường, ngày 7/5/1954, lá cờ "Quyết chiến Quyết thắng" đã tung bay trên mái hầm Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, toàn bộ Bô-mặt chỉ huy của quân Pháp bị bắt sống.
Sau này, trong các cuốn hồi ký của mình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chia sẻ rằng việc quyết định chuyển phương châm tác chiến tại Điện Biên Phủ chính là "quyết định khó khăn nhất trong đời cầm quân" của ông.
Tầm vóc của một thiên tài quân sự
Quyết định tại Điện Biên Phủ không chỉ thể hiện tư duy quân sự xuất sắc, sự sáng tạo linh hoạt trong nghệ thuật chiến tranh nhân dân, mà còn khắc họa rõ nét lòng nhân ái, sự trân trọng từng giọt máu của cán bộ, chiến sĩ ở Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Bài học về sự tỉnh táo, sát thực tế và dũng cảm nhìn nhận lại phương án tác chiến vẫn còn nguyên giá trị cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
