Quyết Định Khó Khăn Nhất Ở Điện Biên Phủ
Mùa xuân năm 1954, tại tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, tập đoàn quân sự mạnh nhất của thực dân Pháp ở Đông Dương, quân đội ta đã chuẩn bị sẵn sàng cho trận quyết chiến chiến lược. Ban đầu, phương án tác chiến được Bộ chỉ huy chiến dịch thống nhất là "Đánh nhanh, giải quyết nhanh", dự kiến tiêu diệt toàn bộ cứ điểm của địch trong vòng 3 ngày 2 đêm bằng cách dốc toàn lực tấn công ồ ạt.
Khi ấy, các trận địa pháo của ta đã được hàng vạn bộ đội, dân công kéo bằng tay qua những dốc cao vực thẳm vào vị trí sẵn sàng nhả đạn. Không khí hừng hực quyết tâm chiến thắng bao trùm khắp các đơn vị. Lệnh nổ súng đã được ấn định vào ngày 25 tháng 1.
Tuy nhiên, với tư cách là Tổng tư lệnh kiêm Chỉ huy trưởng chiến dịch, Đại tướng Võ Nguyên Giáp trằn trọc suốt nhiều đêm không ngủ. Nhận được thông tin tình báo mới cho thấy thực dân Pháp đã tăng cường lực lượng vững chắc, xây dựng công sự kiên cố và sở hữu hỏa lực không quân, pháo binh áp đảo, Đại tướng linh cảm phương án "Đánh nhanh" chứa đựng rủi ro cực kỳ lớn. Ông nhớ lại lời dặn dò kỹ lưỡng của Bác Hồ trước ngày lên đường: "Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng, chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh."
Đêm ngày 25 tháng 1, Đại tướng vắt khăn ướt lên trán để hạ sốt do một trận ốm đột ngột, một mình đi lại trong căn lán dựng tạm ở chiến khu Mường Phăng. Ông cân nhắc: Nếu đánh theo cách cũ, bộ đội ta sẽ phải đối đầu trực diện với hỏa lực cực mạnh của địch trên địa hình trống trải, tổn thất về xương máu của chiến sĩ sẽ là không thể đo đếm, và nếu thất bại, vận mệnh của cả nền độc lập sẽ bị đe dọa.
Sáng ngày 26 tháng 1, trong cuộc họp khẩn cấp với Đảng ủy Mặt trận, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đưa ra một quyết định làm sững sờ toàn bộ các tướng lĩnh: Hoãn cuộc tấn công, ra lệnh cho các đơn vị rút quân về vị trí tập kết, và kéo pháo ngược trở ra. Chiến dịch sẽ chuyển từ phương án "Đánh nhanh, thắng nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc" – vây hãm, tỉa dần từng cứ điểm của địch.
Quyết định này vấp phải sự băn khoăn rất lớn từ một số cán bộ, bởi bộ đội ta đã cực kỳ gian khổ mới kéo được pháo vào trận địa, nay lại phải kéo ra giữa vòng vây rình rập của máy bay địch. Nhưng với nhãn quan quân sự thiên tài và bản lĩnh của một vị tướng hết lòng yêu thương chiến sĩ, Đại tướng đã kiên trì thuyết phục, phân tích rõ thời cơ và giành được sự đồng thuận tuyệt đối của tập thể.
Thực tế lịch sử đã chứng minh quyết định lịch sử ấy hoàn toàn chính xác. Bằng chiến thuật "Đánh chắc, tiến chắc", đào giao thông hào vây siết sào huyệt địch trong suốt 56 ngày đêm, quân dân ta đã từng bước bóp nghẹt thung lũng Điện Biên Phủ. Ngày 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ quyết chiến quyết thắng tung bay trên nóc hầm tướng De Castries, đánh dấu một chiến thắng vang dội khắp năm châu. Về sau, Đại tướng Võ Nguyên Giáp chia sẻ rằng, việc thay đổi phương châm tác chiến vào ngày hôm đó chính là quyết định khó khăn nhất trong cả cuộc đời chỉ huy quân sự của ông.


