Quyết Định Khó Nhất Trong Đời Cầm Quân
Kỷ niệm lịch sử tại Sở Chỉ huy Mường Phăng đầu năm 1954, ghi lại thời khắc Đại tướng Võ Nguyên Giáp đưa ra quyết định thay đổi phương án tác chiến từ "Đánh nhanh, thắng nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc" – quyết định mang tính bước ngoặt quyết định thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Đầu năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn chuẩn bị quyết liệt nhất. Ban đầu, dựa trên đánh giá tình hình lực lượng và yêu cầu tranh thủ thời gian, Đảng ủy Chiến dịch và các cố vấn quân sự bạn đã thống nhất phương án tác chiến "Đánh nhanh, giải quyết nhanh", dự kiến nổ súng vào ngày 20/01/1954 (sau đó hoãn sang ngày 26/01) và hoàn thành chiến dịch trong vòng 3 ngày 2 đêm.
Tuy nhiên, trước giờ G, qua theo dõi sát sao tình hình thực địa, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ không còn ở trạng thái phòng ngự tạm thời. Thực dân Pháp đã liên tục tăng viện, củng cố hầm hào, lô lô bê tông kiên cố, bố trí hỏa lực pháo binh và không quân dày đặc. Trong khi đó, bộ đội ta chưa có kinh nghiệm đánh tập đoàn cứ điểm lớn, pháo binh kéo vào trận địa bằng sức người gặp rất nhiều khó khăn và chưa được ngụy trang an toàn.
Nhớ lại lời Bác Hồ dặn trước khi lên đường ra mặt trận: "Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh", Đại tướng rơi vào những giờ phút trăn trở khốc liệt nhất trong đời cầm quân. Suốt đêm 25/01/1954, Tổng Tư lệnh trằn trọc không ngủ, trán dán cao xoa bóp vì trằn trọc và đau đầu. Ông hiểu rằng nếu đánh theo phương án cũ, nguy cơ thất bại là rất cao và xương máu của hàng vạn cán bộ, chiến sĩ sẽ phải đổ xuống.
Sáng ngày 26/01/1954 – chỉ vài giờ trước thời điểm dự kiến nổ súng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã triệu tập cuộc họp Đảng ủy Chiến dịch. Sau khi phân tích kỹ lưỡng những thay đổi của địch và những khó khăn thực tế của ta, Đại tướng đã kiên quyết đề nghị: Tạm hoãn nổ súng, kéo pháo ra, thu quân về vị trí tập kết để chuẩn bị lại theo phương án "Đánh chắc, tiến chắc".
Đây là một quyết định vô cùng khó khăn, vì toàn quân đã sẵn sàng ở tư thế giương cung, pháo binh đã tốn biết bao mồ hôi xương máu mới kéo được vào trận địa. Nhiều cán bộ tư tưởng còn băn khoăn, tiếc nuối. Nhưng bằng bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy quân sự sắc bén và trên hết là lòng thương yêu chiến sĩ sâu sắc, Đại tướng đã thuyết phục được toàn bộ Đảng ủy Chiến dịch thống nhất với quyết định này.
Ngay sau đó, mệnh lệnh kéo pháo ra được phát đi. Hàng vạn chiến sĩ lại ròng rã kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua các dốc núi hiểm trở dưới làn đạn địch để chuẩn bị cho một trận đánh dài hơi, chắc chắn hơn. Sự điều chỉnh chiến lược thiên tài đó đã đặt nền móng vững chắc cho chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" vào ngày 07/05/1954.
Sau này, khi nhìn lại cuộc đời binh nghiệp lẫy lừng của mình, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chia sẻ:
"Đó là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân của tôi!"



