Quyết định lịch sử "Đánh chắc, tiến chắc"
Thời gian: Cuối tháng 1 năm 1954
Địa điểm: Sở Chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ, Mường Phăng, tỉnh Điện Biên.
Đầu năm 1954, núi rừng Mường Phăng chìm trong giá lạnh. Giữa những cánh rừng nguyên sinh của Điện Biên, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng Bộ Chỉ huy Chiến dịch đang đứng trước một quyết định có thể làm thay đổi vận mệnh dân tộc. Sau nhiều tháng chuẩn bị, toàn bộ lực lượng đã sẵn sàng cho phương án "đánh nhanh, thắng nhanh". Hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đã kéo pháo vào trận địa, công sự đã hoàn thành, thời cơ tưởng như đã chín muồi.
Tuy nhiên, khi trực tiếp khảo sát tình hình và nghe các đơn vị báo cáo, Đại tướng nhận thấy hệ thống phòng ngự của quân Pháp kiên cố hơn dự kiến rất nhiều. Hỏa lực mạnh, sân bay vẫn hoạt động, các cứ điểm liên hoàn có thể hỗ trợ lẫn nhau. Nếu giữ nguyên phương án ban đầu, bộ đội có nguy cơ chịu tổn thất rất lớn.
Nhiều cán bộ lúc đó băn khoăn. Bao nhiêu công sức kéo pháo vào trận địa, giờ nếu thay đổi kế hoạch sẽ phải kéo pháo ra. Điều đó đồng nghĩa với việc hàng vạn người phải làm lại từ đầu giữa núi rừng hiểm trở. Nhưng Đại tướng không chỉ nghĩ đến thắng lợi trước mắt mà còn nghĩ đến sinh mạng của từng chiến sĩ.
Sau nhiều giờ suy nghĩ căng thẳng, ông đi đến quyết định nổi tiếng: chuyển từ phương châm "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc". Mệnh lệnh kéo pháo ra được ban hành. Nhiều chiến sĩ lặng người, nhưng tất cả đều tuyệt đối chấp hành.
Việc thay đổi phương án khiến chiến dịch lùi lại gần hai tháng. Trong khoảng thời gian đó, quân đội ta đào hàng trăm kilômét giao thông hào, xây dựng hệ thống trận địa vững chắc, siết chặt vòng vây quanh Điện Biên Phủ. Khi chiến dịch chính thức nổ súng ngày 13/3/1954, thế trận đã hoàn toàn có lợi cho quân ta.
Chiến thắng ngày 7/5/1954 đã chứng minh quyết định ấy là đúng đắn. Sau này, Đại tướng nhiều lần chia sẻ rằng đó là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân của mình. Ông từng nói: "Đó là quyết định khó nhất nhưng cũng là quyết định đúng nhất." Chính sự thận trọng, đặt tính mạng chiến sĩ lên trên tất cả đã làm nên phẩm chất của một vị Tổng tư lệnh mẫu mực.
