Quyết định mở "đường kín" – Bước ngoặt trên tuyến Trường Sơn

Thời gian: Cuối năm 1971 – đầu năm 1972
Địa điểm: Tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn

Đến năm 1971, không quân Hoa Kỳ đã tăng cường sử dụng máy bay trinh sát, thiết bị quan sát và các loại bom hiện đại nhằm phát hiện, đánh phá các đoàn xe vận tải trên đường Trường Sơn. Phần lớn xe chỉ có thể hành quân vào ban đêm; ban ngày phải dừng lại, ngụy trang trong rừng. Điều đó làm hạn chế đáng kể năng lực chi viện cho chiến trường.

Trước tình hình ấy, Bộ Tư lệnh Trường Sơn, đứng đầu là Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên, đã đưa ra một quyết định táo bạo: xây dựng hệ thống "đường kín". Đây là những tuyến đường được mở dưới tán rừng, tận dụng địa hình và cây cối để che khuất đoàn xe khỏi sự quan sát từ trên không. Nhiều đoạn được gia cố kỹ lưỡng, tạo điều kiện cho xe cơ giới có thể vận chuyển cả ban ngày trong những khu vực đủ độ che phủ.

Để thực hiện chủ trương này, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ công binh, thanh niên xung phong và lực lượng vận tải đã làm việc liên tục. Những cánh rừng già trở thành "mái che" tự nhiên cho con đường. Công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, từ việc lựa chọn hướng tuyến, giữ tán cây đến tổ chức ngụy trang và bảo đảm an toàn giao thông.

Hiệu quả của "đường kín" nhanh chóng được chứng minh. Xe vận tải không còn phụ thuộc hoàn toàn vào ban đêm; thời gian hành quân được rút ngắn, sản lượng vận chuyển tăng lên đáng kể. Cùng với việc phát triển vận tải đường ống và đường sông, hệ thống "đường kín" đã góp phần vô hiệu hóa một phần quan trọng chiến lược ngăn chặn của đối phương.

Các nhà nghiên cứu quân sự đánh giá đây là một trong những sáng tạo nổi bật của Bộ đội Trường Sơn trong kháng chiến chống Mỹ. Quyết định ấy thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược và tư duy đổi mới của Đồng Sỹ Nguyên: không đối đầu theo cách cũ mà chủ động tạo ra phương thức mới để giành thế chủ động trên chiến trường.