Quyết định mở đường mới dưới mưa bom

Năm 1968, khi cuộc chiến trên tuyến Trường Sơn bước vào giai đoạn ác liệt, không quân Hoa Kỳ tập trung đánh phá dữ dội các tuyến đường chính nhằm cắt đứt nguồn chi viện cho chiến trường miền Nam. Nhiều trọng điểm liên tục bị bom khoan, bom từ trường và bom nổ chậm rải dày đặc, khiến việc vận chuyển gặp rất nhiều khó khăn.

Sau nhiều ngày trực tiếp khảo sát thực địa, Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên nhận thấy nếu chỉ tập trung sửa chữa tuyến đường cũ thì sẽ luôn bị địch khống chế. Ông mạnh dạn đề xuất với Bộ Quốc phòng phương án mở thêm nhiều tuyến đường vòng, đường tránh chạy song song với trục chính. Đây là quyết định táo bạo vì đồng nghĩa với việc phải huy động hàng vạn cán bộ, chiến sĩ, công binh và thanh niên xung phong đào núi, bạt rừng trong điều kiện bom đạn liên tục.

Nhiều cán bộ lúc đó lo ngại lực lượng không đủ để vừa mở đường mới vừa giữ thông tuyến cũ. Đồng Sỹ Nguyên phân tích rằng chỉ khi có nhiều tuyến cơ động thì địch mới không thể phong tỏa toàn bộ hệ thống giao thông. Ông trực tiếp xuống các trọng điểm để kiểm tra tiến độ, động viên lực lượng thi công và chỉ đạo điều chỉnh hướng tuyến cho phù hợp địa hình.

Thực tế đã chứng minh quyết định này hoàn toàn đúng đắn. Khi một tuyến bị đánh phá, đoàn xe lập tức chuyển sang tuyến khác, bảo đảm mạch vận tải không bị gián đoạn. Từ một con đường độc đạo, hệ thống Trường Sơn dần phát triển thành mạng lưới giao thông liên hoàn với hàng nghìn kilômét đường ô tô.

Sự quyết đoán ấy không chỉ thể hiện tư duy quân sự sáng tạo mà còn cho thấy khả năng nhìn xa của vị Tư lệnh Trường Sơn. Chính hệ thống đường nhánh, đường kín và đường tránh được xây dựng trong giai đoạn này đã góp phần quan trọng bảo đảm thắng lợi của công tác chi viện chiến lược.