Quyết Định Táo Bạo Biến Tàu HQ-505 Thành "Cột Mốc Sống" Bảo Vệ Cô Lin
Thôn Liễu Kinh
Rạng sáng ngày 14 tháng 3 năm 1988, trong khuôn khổ Chiến dịch CQ-88 bảo vệ chủ quyền quần đảo Trường Sa, Tàu HQ-505 do Thiếu tá Vũ Huy Lễ chỉ huy nhận nhiệm vụ thả neo, cắm cờ và bảo vệ bãi đá Cô Lin. Cùng lúc đó, các tàu của ta là HQ-604 bảo vệ đá Gạc Ma và HQ-605 bảo vệ đá Len Đao.
Khoảng 6 giờ sáng, sau khi lực lượng đối phương nổ súng đánh chìm Tàu HQ-604 tại Gạc Ma, các tàu chiến trang bị hỏa lực hạng nặng của địch lập tức quay sang xả đạn dồn dập vào Tàu HQ-505 ở bãi đá Cô Lin lân cận. Hàng chục quả đạn pháo găm thẳng vào Tàu HQ-505 khiến khoang máy bị cháy lớn, mạn tàu rách nát, hệ thống thông tin liên lạc và lái tàu bị hỏng hoàn toàn, tàu có nguy cơ chìm dần xuống lòng biển sâu.
Đứng trên cabin giữa khói lửa mù mịt, Thuyền trưởng Vũ Huy Lễ nhận định: Nếu tàu chìm ra vùng nước sâu, toàn bộ bộ đội trên tàu sẽ hy sinh và ta sẽ mất hoàn toàn bãi đá Cô Lin vào tay đối phương. Trong khoảnh khắc sinh tử nghẹt thở, ông đã đưa ra một quyết định lịch sử vô cùng mưu trí và táo bạo: Dùng chút động lực còn lại của máy tàu, mở hết tốc lực lao thẳng Tàu HQ-505 lên bãi ngầm Cô Lin.
Dưới sự chỉ huy quyết đoán của ông, chiếc tàu vận tải dài gần 100m, nặng hàng ngàn tấn đã trườn 1/3 thân lên dải đá ngầm Cô Lin trước khi chết máy hoàn toàn. Hành động này đã biến Tàu HQ-505 trở thành một "pháo đài thép", một cột mốc chủ quyền kiên cố không thể xê dịch ngay trên bãi đá.
Không dừng lại ở đó, Thuyền trưởng Vũ Huy Lễ vừa chỉ huy lực lượng dập tắt đám cháy, vừa tổ chức cho các chiến sĩ hạ xuồng máy bơi sang vùng biển Gạc Ma cứu vớt các đồng đội của Tàu HQ-604 đang trôi dạt trên biển. Nhờ sự dũng cảm và tổ chức cứu hộ kịp thời của ông cùng thủy thủ đoàn Tàu HQ-505, 44 chiến sĩ thương binh và đồng đội đã được cứu sống an toàn.
Quyết định lao tàu lên bãi đá của Thiếu tá Vũ Huy Lễ không chỉ giữ vững hoàn toàn chủ quyền đối với bãi đá Cô Lin mà còn tạo nên một tượng đài bất tử về bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần kiên cường của Hải quân Nhân dân Việt Nam.
Năm 1989, Thiếu tá Vũ Huy Lễ cùng tập thể Tàu HQ-505 đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
