Quyết định trong đêm

Câu chuyện thời hoa lửa : Quyết định trong đêm

Có những khoảnh khắc chỉ diễn ra trong vài phút ngắn ngủi nhưng có thể làm thay đổi cả một chiến dịch, thậm chí là một phần lịch sử của dân tộc. Với tôi, một trong những câu chuyện tiêu biểu như thế là câu chuyện về Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở những ngày chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Đó là những ngày đầu năm 1954. Giữa núi rừng thiên nhiên chập cùng miền Tây Bắc, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ và dân công đang ngày đêm chuẩn bị cho một trận đánh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những con đường quanh co giữa rừng núi trở thành những tuyến đường vận chuyển lương thực, đạn dược. Những người lính từ khắp mọi miền đất nước tập trung về đây, mang theo hành trang giản dị và một niềm tin lớn lao và bất diệt: đánh đuổi quân xâm lược, giành lại độc lập cho Tổ quốc.

Trong đoàn quân ấy có những người lính tuổi đời còn rất trẻ. Họ rời quê hương khi tuổi thanh xuân vừa bắt đầu. Mỗi người một hoàn cảnh khác nhau:  có người chưa kịp lập gia đình, có người để lại cha mẹ già, có người chia tay người thân mà không biết ngày trở về. Họ hiểu phía trước là một trận chiến vô cùng ác liệt, nhưng vẫn hùng dũng bước đi.

Tại Sở Chỉ huy chiến dịch ở Mường Phăng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi ấy là Tổng Tư lệnh chiến dịch đang đứng trước một quyết định vô cùng khó khăn.

Theo như kế hoạch ban đầu, quân ta dự định “đánh nhanh, thắng nhanh”. Tuy nhiên khi trực tiếp quan sát và cân nhắc tình hình, Đại tướng nhận thấy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ được xây dựng kiên cố, quân địch có ưu thế về hỏa lực và địa hình chiến trường không đơn giản như dự kiến. Vậy nên nếu cứ tiến hành theo kế hoạch cũ, bộ đội quân ta có thể phải chịu những tổn thất rất lớn.

Đó có lẽ là một quyết định không hề dễ dàng.

Phía sau mỗi mệnh lệnh ấy không chỉ là những con số trên bản đồ mà còn là sinh mạng của hàng vạn người lính trẻ.

Tôi hình dung trong căn hầm chỉ huy giữa núi rừng Việt Bắc ngày ấy, Đại tướng đã phải suy nghĩ trằn trọc , đắn đo rất nhiều. Ngoài kia, những người lính vẫn đứng hiên ngang đang chờ lệnh. Họ sẵn sàng chiến đấu và hy sinh. Nhưng trách nhiệm của một người chỉ huy không chỉ là đưa quân ra trận mà còn phải tìm cách để đưa họ trở về.

Cuối cùng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đi đến một quyết định lịch sử: thay đổi phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”.Quyết định ấy đồng nghĩa với việc phải kéo pháo ra, tổ chức lại trận địa và chuẩn bị cho một chiến dịch dài ngày hơn. Chiến dịch vốn đã khó khăn nay càng trở nên gian khổ.

Những khẩu pháo được kéo vào giữa núi rừng nay lại phải kéo ra. Đoàn quân người lính dùng sức người vượt qua những con dốc hiểm trở. Có những đoạn đường, pháo nặng hàng tấn phải được kéo bằng hàng trăm con người. Mồ hôi hòa cùng đất đỏ, đôi bàn tay chai sần, đôi vai đau rát nhưng không ai bỏ cuộc.

Đằng sau những khẩu pháo ấy là những con người bình dị mà phi thường. Họ là bộ đội, dân công, thanh niên xung phong. Họ không có và cũng không mặc những bộ quân phục mới, không cầm trên tay những phương tiện hiện đại. Thứ họ có duy nhất  là sức người, lòng yêu nước và niềm tin vào ngày chiến thắng.

Có những người đã ngã xuống ngay trên con đường kéo pháo.

Có những người vĩnh viễn nằm lại giữa núi rừng Tây Bắc.

Nhưng từng khẩu pháo vẫn được đưa về vị trí an toàn. Từng mét chiến hào được đào sâu hơn. Từng ngày, vòng vây quanh tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ được siết chặt.

Rồi ngày 13 tháng 3 năm 1954, quân ta bắt đầu nổ súng.

Chiến dịch kéo dài suốt 56 ngày đêm. Những trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt. Những người lính chiến đấu dưới mưa bom, bão đạn, trong điều kiện thiếu thốn và hiểm nguy. Có người bị thương vẫn cố gắng tiếp tục chiến đấu. Có người trước lúc hy sinh vẫn động viên đồng đội tiến lên.

Và rồi, chiều ngày 7 tháng 5 năm 1954, chiến thắng lịch sử đã đến.

Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị đánh bại.

Chiến thắng ấy làm rung chuyển cả thế giới, trở thành một dấu mốc quan trọng trong lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc Việt Nam.

Nhưng mỗi khi nghĩ về chiến thắng ấy, tôi không chỉ nghĩ đến những lá cờ tung bay hay những con số của lịch sử. Tôi nghĩ đến những người đã không thể nhìn thấy ngày chiến thắng mà họ hằng chờ đợi.

Họ gửi lại tuổi thanh xuân của mình nơi chiến trường. Có những người mẹ mất con. Có những người vợ mất chồng. Có những đứa trẻ lớn lên mà không còn được nhìn thấy cha. Và có biết bao người lính đã mãi mãi nằm lại trên mảnh đất Điện Biên.

Bởi vậy, chiến thắng càng lớn thì sự hy sinh phía sau nó càng khiến người ta xúc động mãnh liệt.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp sau này đã trở thành một vị tướng được nhân dân kính trọng. Nhưng điều khiến tôi ấn tượng nhất về ông không chỉ là tài năng quân sự. Đó còn là trách nhiệm của một người chỉ huy đối với từng người lính dưới quyền mình.

Quyết định năm ấy cho tôi hiểu rằng một vị tướng tài không phải là người chỉ biết giành chiến thắng bằng mọi giá. Đó còn là người biết cân nhắc sinh mạng của những người mình chỉ huy, biết đặt lợi ích của Tổ quốc và sự sống của đồng đội lên trên tất cả.

Thời gian đã trôi qua hơn bảy mươi năm kể từ Chiến thắng Điện Biên Phủ. Những người lính năm xưa giờ đã phần lớn trở thành những người ông, người bà, hoặc đã đi xa mãi mãi. Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng đã về với đất mẹ năm 2013.

Nhưng câu chuyện về ông và những người lính thời hoa lửa vẫn còn được kể lại.

Tôi nghĩ rằng, “thời hoa lửa” đẹp không phải bởi chiến tranh đẹp. Chiến tranh chưa bao giờ là điều đẹp đẽ. Cái đẹp nằm ở con người trong chiến tranh – những con người biết hy sinh, biết yêu thương đồng đội và sẵn sàng cống hiến dành tuổi trẻ, dành sức và lực của mình cho quê hương.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp và những người lính Điện Biên Phủ đã để lại cho thế hệ trẻ hôm nay không chỉ một chiến thắng, mà còn để lại một bài học về lòng yêu nước, trách nhiệm và sự cống hiến.

Hôm nay, chúng ta được sống trong bầu trời hòa bình, được đến trường, được theo đuổi ước mơ và tự do lựa chọn tương lai. Có lẽ chúng ta sẽ không bao giờ hiểu hết những mất mát của thế hệ đi trước nếu chỉ đọc lịch sử qua những con số.

Nhưng khi nghe kể về một đêm Đại tướng đứng trước quyết định sinh tử, về những người lính kéo pháo giữa núi rừng, về những con người đã nằm lại nơi chiến trường, tôi càng hiểu rằng:

Hòa bình hôm nay được viết nên từ tuổi trẻ của những người đã sống trong thời hoa lửa.

Và câu chuyện về Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ mãi là một câu chuyện để thế hệ trẻ chúng tôi nhớ về – không chỉ để tự hào, mà còn để biết trân trọng cuộc sống bình yên mà cha anh đã phải đánh đổi bằng cả tuổi xuân và máu xương của mình.