Quyết tâm sang Pháp tìm kiếm tri thức

Năm 1935, sau khi hoàn thành chương trình học tại Việt Nam với kết quả xuất sắc, chàng thanh niên Phạm Quang Lễ quyết định sang Pháp du học. Đó là một quyết định rất khó khăn, bởi gia đình không có điều kiện kinh tế, còn bản thân phải đối mặt với nhiều thử thách nơi đất khách.

Đặt chân đến nước Pháp, ông vừa học vừa làm để trang trải chi phí. Ban ngày lên giảng đường, ban đêm ông tranh thủ học thêm ngoại ngữ, nghiên cứu tài liệu và làm việc tại các xưởng kỹ thuật. Nhờ ý chí bền bỉ, ông lần lượt theo học nhiều ngành như cơ khí, điện, luyện kim và chế tạo vũ khí tại các trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu.

Điều đáng quý là dù sống giữa môi trường khoa học hiện đại, ông chưa bao giờ quên quê hương đang còn dưới ách thực dân. Mỗi khi đọc tin về phong trào đấu tranh trong nước, ông càng nung nấu ý chí phải học thật giỏi để sau này góp sức xây dựng nền khoa học, công nghiệp và quốc phòng cho Việt Nam.

Bạn bè người Pháp nhiều lần khuyên ông ở lại vì có tương lai rộng mở, nhưng ông chỉ mỉm cười và nói rằng kiến thức chỉ thật sự có ý nghĩa khi được phục vụ nhân dân mình.

Chính quãng thời gian học tập ở Pháp đã giúp Phạm Quang Lễ tích lũy nền tảng khoa học vững chắc. Đó cũng là hành trang quý báu để sau này, khi gặp Hồ Chí Minh, ông sẵn sàng từ bỏ cuộc sống đủ đầy ở châu Âu, trở về phục vụ cách mạng và trở thành nhà khoa học quân sự lỗi lạc mang tên Trần Đại Nghĩa.