Ra đời tập thơ "Nhật ký trong tù" (1942 – 1943)
Đào Thị Thủy Tiên
Tháng 8/1942, Hồ Chí Minh lên đường sang Trung Quốc nhằm liên lạc với các lực lượng đồng minh chống phát xít. Vừa qua biên giới thuộc huyện Túc Vinh (Quảng Tây), Người bị chính quyền địa phương của Tưởng Giới Thạch bắt giam vô cớ vì nghi là gián điệp.
Trong suốt 14 tháng trời, Bác bị giải đi bộ qua gần 30 nhà lao thuộc 13 huyện tỉnh Quảng Tây, chân tay bị cùm xích, người ghẻ lở, răng rụng, râu tóc bạc trắng vì điều kiện giam cầm khắc nghiệt. Trong cảnh ngục tù tăm tối, Người đã sáng tác tập thơ chữ Hán Ngục trung nhật ký (Nhật ký trong tù) gồm 133 bài thơ. Những câu thơ không chỉ ghi lại hiện thực tàn bạo của chế độ nhà tù mà còn thể hiện tinh thần lạc quan, thép gang của người chiến sĩ cách mạng: "Thân thể ở trong lao / Tinh thần ở ngoài lao / Muốn nên sự nghiệp lớn / Tinh thần thức phải cao."
