RẠCH GẦM – XOÀI MÚT: BẢN HÙNG CA THỦY CHIẾN LẪY LỪNG NĂM 1785

Trận Rạch Gầm – Xoài Mút là trận thủy chiến lớn diễn ra vào đêm 19 rạng sáng 20/1/1785 trên sông Tiền, đoạn Rạch Gầm – Xoài Mút (thuộc tỉnh Tiền Giang, nay là tỉnh Đồng Tháp). Trận đánh diễn ra giữa quân Tây Sơn do Nguyễn Huệ chỉ huy và liên quân Xiêm – Nguyễn do Nguyễn Ánh cầu viện. Trước đó, sau nhiều lần thất bại trước phong trào Tây Sơn, Nguyễn Ánh sang cầu cứu vua Xiêm, khiến hàng vạn quân thủy bộ cùng hàng trăm chiến thuyền tiến vào Gia Định với tham vọng vừa giúp Nguyễn Ánh khôi phục lực lượng, vừa mở rộng ảnh hưởng tại vùng Nam Bộ.

Trước thế mạnh của đối phương, Nguyễn Huệ không chọn cách đối đầu trực diện mà chủ động nghiên cứu địa hình, bố trí một trận địa phục kích hiểm yếu trên khúc sông Rạch Gầm – Xoài Mút. Ông cho thủy binh ẩn trong các nhánh rạch, bố trí pháo binh và bộ binh mai phục hai bên bờ sông và trên cù lao Thới Sơn, sẵn sàng “chặn đầu, khóa đuôi” khi địch lọt vào trận địa. Rạng sáng ngày 20/1/1785, khi thủy quân Xiêm tiến sâu theo dòng nước, quân Tây Sơn bất ngờ nổ súng tấn công dữ dội từ nhiều phía. Pháo binh bắn dồn dập, thuyền chiến xông ra chia cắt đội hình, khiến đối phương rơi vào thế hỗn loạn.

Chỉ trong chưa đầy một ngày, phần lớn lực lượng Xiêm – Nguyễn bị tiêu diệt, hàng trăm chiến thuyền bị phá hủy, tướng Xiêm tháo chạy, còn Nguyễn Ánh phải trốn sang Xiêm. Chiến thắng này đã đập tan cuộc xâm lược của Xiêm, bảo vệ vững chắc chủ quyền Đại Việt ở Nam Bộ và được xem là một trong những chiến công hiển hách, thể hiện tài năng quân sự xuất chúng của Nguyễn Huệ cũng như nghệ thuật thủy chiến đặc sắc của phong trào Tây Sơn cuối thế kỷ XVIII.