S20 và "Tiếng sấm đường 5"

Đêm 13-3-1954, bộ đội ta tiến công, san bằng hàng chục bốt, đồn của địch trên đất Kim Thành, Cẩm Giàng. Cũng trong đêm ấy, S20 (biệt danh của đội giao thông chiến thuộc Tỉnh đội Hải Dương) được phân công dùng mìn chặn quân tiếp viện của địch ở cổng Chông (phía bắc thị xã Hải Dương). Sau đó, được lệnh của tỉnh đội, chúng tôi chia S20 làm hai bộ phận: Một bộ phận cắm chốt ở Gia Lộc để đánh địch trên đường 17 và đường 20; một bộ phận do tôi trực tiếp phụ trách, lên phía bắc Cẩm Giàng để đánh địch trên đường sắt.

Ngày 6-4-1954, trên quãng đường Đồng Niên - Cao Xá, chúng tôi thực hiện chiến thuật liên hoàn - cả đường sắt lẫn đường bộ; kết hợp “mìn điện tự động” đánh tàu và “mìn sờ” diệt xe và binh lính của chúng đến giải quyết hậu quả. Trận đánh đã diễn ra đúng kế hoạch. Cả 5 quả mìn “cạm điện” đều nổ rất chính xác. Trong một ngày, lật đổ hai đoàn tàu quân sự; phá hủy một xe tăng, một xe Jeep chở hai sĩ quan đến quan sát trận địa. Hai quả “mìn sờ” cũng diệt hơn 10 tên địch. Trận địa ngổn ngang những toa tàu bị phá hủy, xác xe cộ. Bọn lính đến, thu dọn chiến trường suốt cả ngày mà không giải quyết xong. Đêm ấy, chúng phải cho xe tăng đến mai phục và bắn cầm canh suốt đêm để bảo vệ hai đoàn tàu bị lật đổ. Đường sắt bị cắt đứt. Giao thông vận tải bị ngừng trệ hoàn toàn trong ba ngày liền.

Sau đó không lâu, cũng trên đoạn đường này, với kế nghi binh, chúng tôi đã đánh thắng một trận giòn giã. Lực lượng ta ít nhưng chúng tôi "tương kế tựu kế" - "ta và địch cùng… đánh địch" nên chúng đã hứng chịu một đòn đau điếng.

Cuộc chiến bắt đầu từ đêm 2-5-1954. Trong lúc tổ đào mìn của chúng tôi đang làm nhiệm vụ thì bỗng có hàng loạt súng trung liên bắn xối xả vào chỗ chúng tôi làm một chiến sĩ bị thương nhẹ. Tôi ra lệnh cho anh em bắn trả; đồng thời nhanh chóng rút khỏi mặt đường. Đội phó Đính phát hiện địch bắn ra từ trong các toa tàu bị lật đổ lần trước. Anh liền rúc lên một hồi còi gay gắt, chói tai, rồi hô to:

- Không được bắn! Đuổi bắt sống lấy chúng nó!

Nhân đà, tôi hô tiếp:

- Trung đội 1 bên phải! Trung đội 2 bên trái. Đuổi, bắt sống lấy chúng nó! Không cho tên nào chạy thoát!

Hô thế thôi chứ thực ra, lực lượng chúng tôi lúc đó chỉ có hơn 10 người với 4 khẩu súng trường, 2 tiểu liên; còn lại là mìn, dây điện, xà beng, vải bạt và thúng mủng đựng đất.

Thấy chúng tôi hô dõng dạc, mạnh mẽ; còi thì rúc liên hồi, bọn địch phục kích, hoảng sợ, bỏ chạy về bốt Đồng Niên, dùng súng cối và đại liên bắn ra uy hiếp. Sau một hồi bắn vu vơ, không thấy ta bắn trả, chúng im bặt. Mặt trận trở lại yên tĩnh. Chúng tôi lên mặt đường, xem xét tình hình, chuẩn bị đánh tiếp. Lúc trước, bị địch nổ súng bất ngờ, chúng tôi không kịp thu dọn. Đất, đá đào lên tung tóe ra xung quanh hố mìn. Tôi liền nảy ra một kế táo bạo, đánh tiếp ngay vào những hố mìn đào dở mặc dù địch đã phát hiện ra cách đây mấy chục phút.

Sau khi kiểm tra tình hình, bố trí lại các tổ bảo vệ, chúng tôi đào lại thật sâu hố cũ; khoét ngang sang một bên; đặt quả mìn 40 cân vào đó; rồi lấp chặt đất đá đến lưng chừng hố, để hở; không ngụy trang. Chúng tôi làm như vậy nhằm đánh lạc hướng quân địch. Rất có thể, chúng cho rằng, sau khi bắn dữ dội, chúng tôi đã bỏ chạy. Nhưng thực tế chúng tôi đã đặt 2 ổ mìn theo kiểu này, cách nhau 300m để đón đánh hai đoàn tàu địch trong ngày.

Đúng như chúng tôi dự đoán. Sáng hôm sau (3-5-1954), bọn địch từ bốt Đồng Niên đi kiểm tra đường. Đến chỗ chúng tôi đặt mìn, thấy đất đá rơi vãi tứ tung; miệng hố đào dở nham nhở bỏ đó, chúng văng tục, chửi bậy, rồi hò nhau lấy đất đá lấp chặt hố mìn, xong xuôi, kéo nhau đi tiếp về phía Cao Xá.

Khoảng 9 giờ sáng, đoàn tàu của địch từ Hải Phòng lên, vượt qua thị xã Hải Dương, hối hả lao về phía Hà Nội. Khi đến chỗ chúng tôi đặt mìn - một tiếng nổ dậy đất - quả mìn có sức công phá bằng 40 cân thuốc nổ, nhằm vào 3 toa cuối chở lính, làm chết và bị thương 120 tên địch. Bọn chúng phải huy động 6 xe tải đến lấy xác đồng bọn.

Sau khi giải quyết xong hậu quả, cắt bỏ lại 3 toa cuối, đến chiều, đoàn tàu này chạy tiếp. Khi đến chỗ quả mìn thứ hai, nó lại bị trúng mìn. Đầu tàu vỡ toác, kéo hai toa nữa đổ theo. Việc vận chuyển trên đường sắt ngừng trệ đến hết ngày hôm sau.

Trong buổi họp mặt mừng công, có đồng chí cao hứng sáng tác tại chỗ bài hò (theo điệu hò lơ):

Ai về Cao Xá, Đồng Niên

Mà xem mưu mẹo đánh mìn của ta

Chôn mìn, hố để hở ra

Lính dò mìn đến, “giúp” ta lấp vào

Tàu qua, mìn nổ, lật nhào

Hỏi rằng tài trí, ai nào hơn ai…!

Với những cách đánh lợi hại này, gần 150 ngày đêm chiến đấu trên đất Cẩm Giàng, chúng tôi đã đánh hàng chục trận mìn trên đường sắt; phá hủy 17 đầu tàu; lật đổ 85 toa xe chuyên chở binh lính, vũ khí, hàng quân dụng của địch chi viện cho đồng bọn đang bị quân ta bao vây ở Điện Biên Phủ và các chiến trường khác…