Sầm Nưa - cái nôi của cách mạng Lào
Ngay trong đêm 20.10.1945 và cả ngày hôm sau, “Đại đội Anh Đệ - Tuấn Sơn” huy động ngựa thồ và dân công đưa hết chiến lợi phẩm về Sầm Nưa. Tại đây, bộ đội cùng nhân dân Lào và Việt kiều tổ chức ăn mừng chiến thắng. Số vũ khí, quân trang thu được, đơn vị trang bị cho lực lượng vũ trang nước bạn Lào vừa mới được thành lập.
Chiến thắng Mường Láp đã mở rộng vùng giải phóng trên đất bạn Lào, chặn bước tiến của thực dân Pháp từ phía tây sang Việt Nam. Đây là trận đánh đầu tiên của quân đội Việt Nam sát cánh cùng cách mạng Lào giành thắng lợi, mở ra tình đoàn kết liên minh chiến đấu Việt - Lào. Sầm Nưa trở thành cái nôi của cách mạng Lào. Sầm Nưa cũng trở thành bất tử khi đi vào thơ ca: “Ai lên Tây Tiến mùa xuân ấy/Hồn về Sầm Nứa chẳng về xuôi” (Quang Dũng). Chiến sĩ Tây Tiến còn để lại cho đồng bào Tây Bắc, nhân dân Lào anh em những bài ca Vì nhân dân quên mình, Tiếng cồng quân y, Nụ cười Tây Tiến...
Sau cuộc Tây Tiến đầu tiên thắng lợi, “Đại đội Anh Đệ - Tuấn Sơn” đã cùng với quân và dân địa phương vừa củng cố chính quyền cách mạng vừa liên tục đánh địch ở Điện Biên Phủ, Tuần Giáo, Quỳnh Nhai, Chiềng Pắc, Mường Sài, Chiềng Khương, dọc tuyến sông Mã, sông Đà...
Nguyễn Anh Đệ đưa quân về hoạt động vùng Hà Đông - Hà Nội, rồi lên Việt Bắc chỉ huy trung đoàn bảo vệ Bộ Tổng tư lệnh và các cơ quan đầu não của Trung ương trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Sau đó, trong kháng chiến chống Mỹ và chiến đấu bảo vệ biên giới, ông đứng đầu chỉ huy nhiều đơn vị: Tư lệnh Mặt trận B5, Tư lệnh Đặc khu Quảng Ninh, Tư lệnh Binh chủng Đặc công. Ông đã được Nhà nước phong tặng quân hàm trung tướng.
