Sáng mãi chiến công của người Anh hùng

Sinh năm 1921 trong một gia đình có truyền thống cách mạng, năm 1943, đồng chí Nguyễn Duy Ngữ đã tham gia mặt trận Việt Minh, là thành viên Đội quyết tử của xã với nhiệm vụ tiêu diệt bọn phản động thân Nhật và tham gia cướp chính quyền về tay nhân dân.

Trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, đồng chí Ngữ là đội viên và từ tháng 9/1948 đến tháng 12/1950 là Đội trưởng Đội Việt Hùng - đơn vị đặc biệt của Ty Công an tỉnh Hải Dương, chuyên làm nhiệm vụ diệt ác, trừ gian, bảo vệ chính quyền nhân dân. Trong thời gian này, đồng chí đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, mưu trí dũng cảm chỉ huy hàng trăm trận đánh lớn nhỏ. Bản thân đồng chí đã tiêu diệt và bắt sống 40 tên.

Bây giờ, ở vào tuổi 84, có thể lão đồng chí Nguyễn Duy Ngữ không thể nhớ hết những chiến công của mình và của Đội Việt Hùng nói chung, nhưng những chiến công đó đã được lưu danh trong những trang sử vẻ vang của Công an tỉnh Hải Dương.

Trước hết, đó là chiến công tiêu diệt Ru-be, tên quan hai Phòng Nhì của Pháp, chỉ huy một đơn vị đóng quân ở Hải Phòng. Ru-be thường dẫn quân về các đồn bốt ở Hải Dương để chỉ huy việc đánh phá các cơ sở kháng chiến của ta. Ty Công an tỉnh Hải Dương giao nhiệm vụ cho Đội Việt Hùng bằng mọi cách phải tiêu diệt tên sỹ quan Phòng Nhì này trong thời gian sớm nhất. Tin từ cơ sở báo về, ngày 12/8/1947, Ru-be sẽ về kiểm tra và nghỉ qua đêm ở bốt Đồng Xá, huyện Kim Thành. Nguyễn Duy Ngữ cùng một đội viên nữa nhận lệnh lên đường.

Chiều 12/8, tổ công tác của đồng chí Ngữ đã bí mật ém sẵn trong bốt. Chờ đến nửa đêm, hai đồng chí bất ngờ đạp cửa xông vào phòng ngủ tên quan hai và nổ súng bắt tên Ru-be phải đền tội. Thấy động, bọn lính trong bốt báo động truy đuổi, bắn như vãi đạn. Hai đồng chí ém mình dưới ao bèo tây cạnh đó mặc cho địch sục sạo cả tiếng đồng hồ. Khi đã im tiếng súng, hai người trở về căn cứ an toàn.

Tên Cao Bá Quần là tiêu chỉ làng Nhân Nghĩa, huyện Nam Sách khét tiếng gian ác, và là một tên chỉ điểm cực kỳ nguy hiểm. Biết mình có nợ máu với cách mạng, Quần rất cảnh giác. Bộ đội và du kích của ta đã 7 lần đột nhập vào làng ban đêm để tiêu diệt hắn nhưng không thành, ngược lại, còn bị thương vong. Cấp trên quyết định giao nhiệm vụ tiêu diệt tên Quần cho Đội Việt Hùng. Sau khi nghiên cứu kỹ quy luật sinh hoạt của Quần và biết rằng tên này còn làm nghề bốc thuốc, đồng chí Ngữ đề xuất phương án táo bạo: tiêu diệt tên Quần vào ban ngày.

Sáng 11/5/1948, đồng chí Ngữ cùng 5 đội viên Đội Việt Hùng tiếp cận tên Quần. Theo kế hoạch, các đội viên sẽ yểm trợ để đồng chí Cúc nổ súng tiêu diệt hắn, nhưng một sự cố đáng tiếc xảy ra: súng đã nổ nhưng không trúng đích, tên Quần luồn ra cửa sau chạy trốn. Bọn lính kéo đến bao vây đồng chí Cúc. Đồng chí Ngữ ra lệnh cho các đội viên tập trung giải vây, còn mình lao đến đánh gục một tên lính, đoạt lấy súng rồi đuổi theo tên Quần. Tiếp cận được hắn thì súng lại không nổ. Vốn khá lực lưỡng, tên Quần quay lại giằng súng, vật lộn với đồng chí Ngữ. Nhanh tay hơn, đồng chí Ngữ rút dao găm kết liễu đời tên ác ôn trước những con mắt sững sờ của bọn lính gác.

Sau đó, đồng chí Ngữ đứng dậy dõng dạc hô to: "Đội Việt Hùng về diệt tề đây!". Nghe danh Đội Việt Hùng, bọn lính không dám ho he. Chớp cơ hội, cả đội rút lui an toàn.

Tháng 11/1949, phối hợp với chiến dịch "Tiếng sấm đường 5", Đội Việt Hùng còn cùng với các lực lượng kháng chiến mở cuộc tổng tiến công phá tề ở hầu hết các xã ven đường 5. Riêng Đội Việt Hùng do đồng chí Ngữ phụ trách đã tiêu diệt 12 tên ác ôn khiến cho bọn chức dịch hoảng sợ.

Năm 1951, Nguyễn Duy Ngữ được cấp trên điều về làm giám thị Trại giam của tỉnh Hải Dương, nơi đang giam giữ hơn 250 tù binh, tù chính trị phản động, trong đó có cả lính Âu - Phi. Đồng chí Ngữ đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Năm 1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang bước vào giai đoạn khó khăn, ác liệt nhất, Ty Công an tỉnh cử đồng chí Ngữ chi viện cho chiến trường phía Nam, tham gia nhiệm vụ bảo vệ Trung ương Cục.

Sau 7 năm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ ở mặt trận phía Nam, năm 1972, đồng chí Ngữ được điều động trở lại Ty Công an tỉnh Hải Dương, giữ chức vụ Trưởng Phòng Cảnh sát 1. Suốt 9 năm liền, dưới sự lãnh đạo của đồng chí Ngữ, 230 cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát 1 đã xây dựng đơn vị trở thành lá cờ đầu toàn miền Bắc, nhiều năm liền giữ cờ thi đua của Bộ, được Bác Tôn Đức Thắng tặng lẵng hoa. Cá nhân đồng chí Ngữ được tặng thưởng nhiều huân, huy chương.

Tuy đã được nghỉ hưu nhưng từ năm 1981 tới nay, đồng chí Ngữ luôn nêu cao phẩm chất người chiến sĩ Công an nhân dân, tích cực tham gia mọi phong trào, xây dựng cơ sở Đảng, chính quyền ở địa phương, được lãnh đạo và nhân dân xã Thanh Lang yêu mến, kính trọng

(Sưu tầm)