SÁNG NGỜI TIẾT KHÍ NGƯỜI CHIẾN SĨ CỘNG SẢN KIÊN TRUNG: NGUYỄN LƯƠNG BẰNG – NGỌN LỬA TỪ ĐẤT MẸ THÀNH ĐÔNG

Có những buổi chiều muộn, khi phố phường chìm trong tiếng xe cộ ồn ào, đông đúc, tôi lặng bước trên những con đường quen thuộc của vùng đất Hải Phòng. Không gian nhộp nhịp đến mức mỗi bước chân dường như chạm được vào ký ức. Tôi chợt nhận ra: dưới lớp nhựa đường phẳng lặng hôm nay là những tầng sâu lịch sử – nơi đã từng in dấu những con người sống một đời không bình thường. Ngôi trường Tiểu học và con đường mang tên chứng nhân lịch sử ấy, khi đọc kỹ từng dòng chữ, tôi mới thật sự thấu hiểu rằng đó là cả một câu chuyện, một bản hùng ca về khí tiết cao đẹp của một người con quê hương.

Và trong dòng ký ức ấy, một cái tên hiện lên lặng lẽ mà sáng rực.

"Đó là một cử chỉ vô tư tốt đẹp, không ham chuộng địa vị, đặt lợi ích của dân tộc, của đoàn kết toàn dân lên trên lợi ích cá nhân. Đó là một cử chỉ đáng khen đáng kính mà chúng ta phải học tập".

 Lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc việc làm của ông Nguyễn Lương Bằng sau ngày Cách mạng tháng 8 năm 1945 thành công.

Rời quê hương, ông làm công nhân tàu biển một bước ngoặt đưa ông đến với thế giới rộng lớn và cũng là cánh cửa mở ra con đường cách mạng. Ông gia nhập tổ chức Hội Việt Nam thanh niên cách mạng thanh niên do đồng chí Nguyễn Ái Quốc tổ chức tại Quảng Châu - Trung Quốc. Bắt đầu cuộc hành trình dấn thân đầy gian nan. Từ những ngày hoạt động bí mật, làm công tác liên lạc quốc tế, đến việc tuyên truyền, vận động quần chúng – mỗi công việc ông làm đều thầm lặng nhưng mang ý nghĩa to lớn đối với phong trào cách mạng.

Cuộc đời cách mạng của Nguyễn Lương Bằng là chuỗi những thử thách khắc nghiệt. Ông từng bị bắt, bị giam cầm trong nhiều nhà tù khét tiếng. Nhưng nếu nhà tù là nơi thử thách con người, thì chính trong nơi tối tăm ấy, phẩm chất của ông lại tỏa sáng rực rỡ. Xiềng xích có thể trói buộc thân thể, nhưng không thể giam cầm niềm tin. Đòn roi có thể làm đau thể xác, nhưng không thể bẻ gãy ý chí. Ông đã hai lần vượt ngục không chỉ để giành lại tự do cho bản thân, mà để tiếp tục cống hiến cho cách mạng.

Sau những năm tháng đấu tranh đầy gian khổ, Nguyễn Lương Bằng đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng của Đảng và Nhà nước: phụ trách công tác tài chính, xây dựng nền tài chính cách mạng; giữ cương vị Tổng Giám đốc Ngân hàng Quốc gia; Đại sứ tại Liên Xô; Tổng Thanh tra Chính phủ; và Phó Chủ tịch nước. Nhưng điều đáng quý không phải ở những chức danh, mà ở cách ông thực hiện trách nhiệm của mình bằng sự liêm khiết, tận tụy và tuyệt đối trung thành với lợi ích của nhân dân.

Người ta gọi ông là “Anh Cả” của ngành tài chính không phải vì quyền lực, mà vì nhân cách. Ông sống giản dị, trong sạch, không màng danh lợi. Giữa những cám dỗ của quyền lực, ông vẫn giữ cho mình một lối sống thanh bạch như một dòng nước trong, âm thầm mà bền bỉ. Có những con người, càng đứng ở vị trí cao càng dễ xa rời những giá trị ban đầu. Nhưng Nguyễn Lương Bằng thì ngược lại: càng ở vị trí cao, ông càng giữ mình trong sáng.

Tôi viết về ông không chỉ vì ông là một nhân vật lịch sử lớn, mà còn bởi một sự gắn bó rất gần gũi: tôi đang sống trên chính mảnh đất đã sinh ra ông. Những con phố tôi đi qua hôm nay, những mái nhà bình yên tôi nhìn thấy tất cả đều được xây dựng trên nền tảng của những hy sinh thầm lặng. Viết về Nguyễn Lương Bằng, với tôi, là một cách để tri ân, để lắng nghe lịch sử và để tự hỏi: mình sẽ sống như thế nào để xứng đáng?

Hôm nay, khi đất nước đang đổi mới từng ngày, khi những giá trị vật chất ngày càng trở nên hấp dẫn, thì tấm gương của Nguyễn Lương Bằng lại càng trở nên có ý nghĩa. Bởi ông nhắc chúng ta rằng: một con người chỉ thực sự lớn lao khi sống có lý tưởng, có trách nhiệm và có đạo đức. Thành công không chỉ được đo bằng vị trí đạt được, mà còn bằng cách ta giữ gìn nhân cách của mình.

Từ Thành Đông hôm xưa đến sự phát triển mạnh mẽ của Hải Phòng hiện tại, dòng chảy lịch sử vẫn không ngừng tiếp nối. Và trong dòng chảy ấy, Nguyễn Lương Bằng không chỉ là một cái tên, mà là một ngọn lửa – âm thầm nhưng không bao giờ tắt.

Có những con người khi rời đi, chỉ để lại ký ức. Nhưng cũng có những con người, như Nguyễn Lương Bằng, để lại một giá trị sống. Và giá trị ấy không nằm trong quá khứ, mà đang hiện diện trong từng lựa chọn của chúng ta hôm nay.

Nhân dịp kỷ niệm 122 năm ngày sinh của đồng chí Nguyễn Lương Bằng (2/4/1904 – 2/4/2026), lòng ta càng lắng lại trong niềm thành kính và biết ơn sâu sắc. Đó không chỉ là ngày nhắc nhớ về một con người, mà là dịp để mỗi chúng ta soi lại chính mình – soi vào tấm gương của khí tiết, của sự liêm khiết, của một cuộc đời trọn vẹn vì nước, vì dân.

Xin được cúi đầu tưởng nhớ và gửi lời tri ân sâu sắc tới ông – người đã sống một đời lặng lẽ mà vĩ đại. Ngọn lửa mà ông thắp lên từ quá khứ vẫn đang rực cháy trong hiện tại, sưởi ấm niềm tin và thắp sáng lý tưởng cho các thế hệ hôm nay.

Khí tiết của ông không chỉ để ngưỡng mộ mà để tiếp nối và giữ gìn trường tồn mãi trong dòng chảy của lịch sử dân tộc: “Người cộng sản chân chính không đo cuộc đời bằng danh vị, mà bằng sự tận hiến cho nhân dân.”