"Sáng trong như ngọc, một con Người!": Bản hùng ca mang tên Nguyễn Chí Thanh

"Ôi! Sống như Anh, sống trọn đời / Sáng trong như ngọc, một con Người!". Những vần thơ khóc bạn đầy bi tráng và xót xa của nhà thơ Tố Hữu đã tạc vào không gian, thời gian bức tượng đài vĩnh cửu về một con người sống trọn vẹn vì nước, vì dân. Người ấy chính là Đại tướng Nguyễn Chí Thanh – nhà chiến lược quân sự thiên tài đã thét lên khẩu lệnh rực lửa "Nắm thắt lưng địch mà đánh", vị đại tướng thứ hai của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Cuộc đời của ông, từ lúc cất tiếng khóc chào đời ngày 1 tháng 1 năm 1914 cho đến khi đột ngột trút hơi thở cuối cùng vào ngày 6 tháng 7 năm 1967, là một khúc tráng ca tuyệt đẹp của dân tộc.

Xuất thân từ một gia đình bần nông nghèo khó, tên thật của ông là Nguyễn Vịnh, sinh ra tại thôn Niêm Phò, xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Mang trong mình trái tim sục sôi yêu nước, ông tham gia cách mạng từ năm 1934. Những năm tháng thanh xuân, dẫu thân xác nhiều lần bị gông cùm, đày ải qua những nhà lao khét tiếng tàn bạo của thực dân như Thừa Phủ, Lao Bảo, hay nhà đày Buôn Ma Thuột, ý chí sắt đá của người cộng sản ấy chưa một lần bị khuất phục. Có một giai thoại vô cùng thiêng liêng và xúc động đã diễn ra tại Đại hội Quốc dân ở Tân Trào tháng 8 năm 1945. Khi nghe xướng tên Nguyễn Chí Thanh trong danh sách Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ông ngơ ngác hỏi đồng chí Võ Nguyên Giáp xem đó là ai. Khi ấy, Đại tướng Võ Nguyên Giáp mỉm cười báo tin: "Là anh chứ ai nữa, chính Bác đặt tên cho anh đấy". Từ khoảnh khắc ngỡ ngàng mà sung sướng ấy, cái tên Nguyễn Chí Thanh đã vinh dự ra đời, gắn liền với một chặng đường cống hiến không mệt mỏi cho Tổ quốc.

Hành trình cống hiến của Nguyễn Chí Thanh là hình ảnh của một vị tướng tài ba, tả xung hữu đột và để lại dấu ấn rực rỡ trên nhiều mặt trận. Trên mặt trận quân sự, năm 1950, khi được giao trọng trách Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, ông đã củng cố vững chắc nguyên tắc "chính trị trọng hơn quân sự". Bằng tài năng xuất chúng, năm 1959, ông trở thành người được phong thẳng quân hàm Đại tướng mà không phải trải qua bất kỳ cấp bậc nào trước đó. Với những công lao to lớn, Bác Hồ đã tự hào ngợi khen và tặng ông danh hiệu "Vị tướng du kích". Không chỉ là một tướng soái uy dũng cầm quân đánh giặc ngoại xâm, đến năm 1961, ông vác ba lô bước sang mặt trận nông nghiệp để đánh "giặc đói". Ông bám ruộng, lội đồng, quyết liệt chỉ đạo phá vỡ "Xiềng ba sào" và tung ra phong trào thi đua "Gió Đại Phong". Từ bùn đất nhọc nhằn, nhân dân đã trìu mến gọi ông bằng cái tên vô cùng dung dị: "Đại tướng nông dân".

Khúc tráng ca bi ai và vĩ đại nhất mang tên Nguyễn Chí Thanh đã điểm vào những năm tháng ông gắn bó với chiến trường miền Nam ruột thịt. Cuối năm 1964, ông được điều động vào Nam đảm nhiệm cương vị Bí thư Trung ương Cục. Giữa lúc kẻ thù ồ ạt đưa quân viễn chinh vào miền Nam, ông đã xốc lại tinh thần toàn quân với chiến thuật tác chiến bất hủ: "Nắm thắt lưng địch mà đánh". Dưới sự chỉ đạo tài tình của ông, hàng loạt các "Vành đai diệt Mỹ" được dựng lên, mang lại những chiến thắng vang dội, giòn giã tại Bình Giã, Ba Gia, Núi Thành, Vạn Tường.

Thế nhưng, đau đớn thay, giữa lúc cuộc kháng chiến đang chói lọi, một bi kịch đã ập đến. Trưa ngày 5 tháng 7 năm 1967, ông sang ăn bữa cơm cuối cùng với Bác Hồ để chuẩn bị quay lại miền Nam. Ông đã tâm sự và hứa với Bác: "Cháu vào Nam, sẽ cố gắng đánh Mỹ cho tốt, thực hiện lời dặn của Bác, sớm đưa Bác vào thăm miền Nam. Bác cố gắng giữ sức khỏe". Lời hứa thiêng liêng ấy mãi mãi nằm lại dang dở. Thật cay đắng và xót xa, rạng sáng ngày 6 tháng 7 năm 1967, một cơn đau tim đột ngột đã cướp đi sinh mệnh của Đại tướng trước ngày ông kịp quay lại chiến trường. Sự ra đi đột ngột ấy đã để lại một nỗi đau tột cùng cho dân tộc, khiến Tổng Bí thư Lê Duẩn phải nghẹn ngào thốt lên: "Anh Thanh mất, mang theo tất cả đi rồi".

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã hóa thân vào lòng đất mẹ, nhưng di sản mà ông để lại là một hồi kèn vĩ đại. Dẫu đã ra đi, ông vẫn được lịch sử ghi nhận là kiến trúc sư vạch ra kế hoạch Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Ghi nhận những cống hiến vô bờ bến của vị đại tướng kiên trung, Tổ quốc đã truy tặng ông những phần thưởng cao quý nhất: Huân chương Sao Vàng, Huân chương Hồ Chí Minh hạng Nhất. Cả cuộc đời chiến đấu và hy sinh của ông, rực rỡ và thanh khiết đúng như câu thơ "sáng trong như ngọc", mãi mãi là một bản hùng ca bất tử về người cộng sản trọn đời vì nước, vì dân.