“Sát cánh cùng quân dân Lào trên đất bạn”
Mùa Xuân 1953, quân đội Việt Nam phối hợp với Quân giải phóng nhân dân Lào mở Chiến dịch Thượng Lào. Đây là lần đầu tiên ta sử dụng một lực lượng lớn tiến hành chiến dịch trên đất nước bạn Lào. Mục tiêu là tiêu diệt sinh lực quân Pháp, giải phóng một phần đất đai và giúp cách mạng Lào xây dựng căn cứ kháng chiến.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp giữ cương vị Tư lệnh chiến dịch. Về phía Lào có Hoàng thân Xu-pha-nu-vông, Cay-xỏn Phôm-vi-hản và các cán bộ lãnh đạo, chỉ huy của lực lượng cách mạng Lào.
Đây là một chiến dịch có ý nghĩa đặc biệt bởi nó vừa mang tính quân sự, vừa mang tính quốc tế và chính trị. Bộ đội Việt Nam phải chiến đấu trên địa bàn nước bạn, đồng thời tôn trọng và phối hợp chặt chẽ với lực lượng Lào.
Phương châm tác chiến là tập trung ưu thế binh lực, đánh chắc thắng, cơ động nhanh, bao vây và chia cắt quân Pháp. Ta lần lượt giải phóng nhiều khu vực ở Sầm Nưa, Xiêng Khoảng và Phongxalỳ, trong đó trận Mường Khoa ngày 18-5-1953 là trận đánh quan trọng kết thúc chiến dịch.
Kết quả, liên quân Việt – Lào tiêu diệt và bắt gần 2.800 quân địch, giải phóng hơn 4.000km² và hơn 300.000 dân. Vùng căn cứ kháng chiến của Lào được mở rộng và nối liền với vùng Tây Bắc Việt Nam.
Điều đáng chú ý là chiến dịch đặt ra yêu cầu rất cao về hậu cần. Hơn 62.500 dân công tham gia với hơn 2,5 triệu ngày công; hàng nghìn tấn lương thực, vũ khí và vật chất được đưa ra mặt trận.
