SAU CHIẾN TRANH – MỘT VỊ TƯỚNG TRỞ VỀ VỚI NHỮNG CÔNG VIỆC CỦA HÒA BÌNH

Có một hình ảnh về Võ Nguyên Giáp thường xuất hiện trong ký ức của nhiều thế hệ.

Đó là người chỉ huy đứng trước bản đồ.

Đó là người Tổng Tư lệnh trong những chiến dịch lớn.

Đó là vị Đại tướng gắn với Điện Biên Phủ.

Nhưng sau ngày 30-4-1975, lịch sử Việt Nam bước sang một chương mới.

Đất nước thống nhất.

Chiến tranh kết thúc.

Và một câu hỏi lớn xuất hiện: làm thế nào để xây dựng lại một đất nước đã trải qua nhiều thập kỷ chiến tranh?

Võ Nguyên Giáp tiếp tục đảm nhiệm những trọng trách quan trọng.

Theo thông tin chính thức của Bộ Quốc phòng, ông giữ cương vị Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng từ năm 1955 đến năm 1980, sau đó giữ cương vị Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng từ năm 1981 đến năm 1991.

Điều đó có nghĩa là ngay cả khi chiến tranh đã kết thúc, công việc của ông vẫn rất nặng nề.

Quân đội phải chuyển từ trạng thái chiến tranh sang xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới.

Đất nước phải khắc phục hậu quả chiến tranh.

Hàng triệu người cần được trở lại cuộc sống bình thường.

Cơ sở hạ tầng cần được khôi phục.

Nền kinh tế cần được xây dựng.

Và những vấn đề quốc phòng, an ninh vẫn phải được bảo đảm.

Một vị tướng từng dành phần lớn cuộc đời cho chiến tranh giờ đây phải đối diện với một bài toán hoàn toàn khác.

Không còn là “đánh vào đâu”.

Không còn là “tiến công lúc nào”.

Không còn là “giữ trận địa nào”.

Mà là làm thế nào để đất nước phát triển ổn định.

Làm thế nào để quân đội phù hợp với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong thời bình.

Làm thế nào để kết hợp xây dựng đất nước với củng cố quốc phòng.

Đó là một sự chuyển đổi rất lớn.

Võ Nguyên Giáp cũng dành nhiều thời gian cho nghiên cứu và viết sách.

Bộ Quốc phòng ghi nhận ông có nhiều tác phẩm về quân sự và đường lối cách mạng, trong đó có những công trình như Điện Biên Phủ, Mấy vấn đề đường lối quân sự của Đảng, Vũ trang quần chúng cách mạng, xây dựng quân đội nhân dân, Chiến tranh giải phóng dân tộc và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và nhiều tác phẩm khác.

Điều này cho thấy ông không chỉ nhìn lại chiến tranh bằng ký ức.

Ông còn cố gắng tổng kết kinh nghiệm.

Bởi một cuộc chiến tranh kết thúc không có nghĩa là những bài học của nó mất đi.

Ngược lại, những kinh nghiệm về tổ chức, xây dựng lực lượng, phát huy sức mạnh nhân dân và bảo vệ đất nước có thể trở thành cơ sở cho những nhiệm vụ mới.

Sau năm 1975, đất nước vẫn phải đối mặt với những thử thách về bảo vệ chủ quyền và an ninh.

Quân đội tiếp tục thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc và biển đảo.

Bộ Quốc phòng đánh giá sau năm 1975, Bộ Tổng Tham mưu và các cơ quan quân đội tiếp tục tham mưu cho Trung ương về tổ chức lực lượng, thế bố trí chiến lược và xây dựng nền quốc phòng toàn dân; đồng thời tham gia chỉ đạo các nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong những cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới.

Trong giai đoạn ấy, Võ Nguyên Giáp vẫn là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực quốc phòng.

Nhưng có lẽ hình ảnh đẹp nhất về ông trong những năm cuối đời lại không nằm ở những cuộc họp quân sự.

Đó là hình ảnh một người đã đi qua chiến tranh nhưng luôn nhắc đến hòa bình.

Một người từng chứng kiến quá nhiều mất mát hiểu rằng giá trị của độc lập không chỉ nằm ở việc giành được nó.

Độc lập phải được dùng để xây dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn cho nhân dân.

Võ Nguyên Giáp qua đời ngày 4-10-2013, hưởng thọ 103 tuổi.

Ông đã đi qua hai thế kỷ.

Từ một cậu học trò ở Quảng Bình, trở thành thầy giáo, nhà báo, người hoạt động cách mạng; từ người chỉ huy Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân với 34 chiến sĩ đến Đại tướng, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam.

Cuộc đời ấy trải dài qua những bước ngoặt lớn nhất của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX.

Nhưng khi kể câu chuyện về ông, có lẽ chúng ta không nên chỉ kể về chiến thắng.

Bởi phía sau mỗi chiến thắng là rất nhiều mất mát.

Và phía sau mỗi người lính trở về là một đất nước cần được xây dựng.

Đó là lý do những năm tháng sau chiến tranh của Võ Nguyên Giáp cũng đáng được kể lại.

Một vị tướng không chỉ biết chiến đấu.

Ông còn phải biết làm việc cho hòa bình.

Và đó có lẽ là một trong những thông điệp đẹp nhất mà thế hệ hôm nay có thể nhận được khi nhìn lại cuộc đời của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Từ chiến trường trở về, điều cuối cùng mà một dân tộc mong muốn không phải là thêm một cuộc chiến thắng, mà là một nền hòa bình đủ lâu dài để nhân dân được sống, học tập, lao động và dựng xây quê hương.