SAU ĐIỆN BIÊN PHỦ – NGƯỜI TỔNG TƯ LỆNH TRÊN BÀN ĐÀM PHÁN

Ngày 7-5-1954, lá cờ “Quyết chiến, Quyết thắng” tung bay trên nóc hầm chỉ huy của tướng De Castries. Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi, đánh dấu thất bại nặng nề của thực dân Pháp trong cuộc chiến tranh Đông Dương.

Nhưng sau tiếng súng cuối cùng ở Điện Biên Phủ, một cuộc đấu tranh khác vẫn tiếp tục.

Đó là cuộc đấu tranh trên bàn đàm phán.

Từ ngày 8-5 đến ngày 21-7-1954, Hội nghị Geneva về Đông Dương diễn ra tại Thụy Sĩ. Sau 75 ngày thương lượng, các hiệp định đình chỉ chiến sự ở Đông Dương được ký kết ngày 21-7-1954.

Với những người vừa đi qua chín năm kháng chiến, đây là một thời khắc đặc biệt.

Họ đã chiến đấu trong những khu rừng Việt Bắc, vượt qua những con đường núi, kéo pháo bằng sức người, vận chuyển lương thực hàng trăm cây số và trải qua 56 ngày đêm tại Điện Biên Phủ.

Bây giờ, nhiệm vụ trước mắt lại là hòa bình.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, hiểu rất rõ rằng chiến thắng trên chiến trường phải được chuyển hóa thành những kết quả có ý nghĩa lâu dài cho đất nước.

Một ngày sau khi Hội nghị Geneva bế mạc, ngày 22-7-1954, Võ Nguyên Giáp ra nhật lệnh gửi toàn quân. Trong văn bản này, ông đánh giá Hiệp định đình chiến ở Geneva là một thắng lợi lớn của Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh rằng thắng lợi ấy là kết quả của nhiều năm kháng chiến gian khổ của quân đội và nhân dân Việt Nam cùng nhân dân các nước Đông Dương.

Điều đáng chú ý là trong nhật lệnh ấy, tinh thần không dừng lại ở niềm vui chiến thắng.

Bởi chiến tranh kết thúc ở Đông Dương không đồng nghĩa với việc đất nước Việt Nam ngay lập tức trở lại cuộc sống bình thường.

Theo Hiệp định Geneva năm 1954, Việt Nam tạm thời bị chia cắt thành hai miền, lấy vĩ tuyến 17 làm giới tuyến quân sự tạm thời. Miền Bắc bước vào thời kỳ hòa bình, khôi phục kinh tế và xây dựng xã hội mới; miền Nam tiếp tục phải đối mặt với những biến động chính trị phức tạp.

Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ trọng trách trong quân đội và tham gia công cuộc xây dựng miền Bắc.

Nếu trong chiến tranh, nhiệm vụ của người Tổng Tư lệnh là tổ chức lực lượng và chỉ huy chiến đấu, thì trong thời bình, nhiệm vụ ấy thay đổi.

Quân đội phải được xây dựng chính quy hơn.

Lực lượng phải được tổ chức phù hợp với yêu cầu mới.

Những kinh nghiệm của cuộc kháng chiến phải được tổng kết.

Đất nước cần một nền quốc phòng đủ sức bảo vệ thành quả cách mạng.

Bản thân Võ Nguyên Giáp cũng bước vào một giai đoạn khác của cuộc đời.

Người ta thường nhớ đến ông qua những trận đánh, những chiến dịch và những quyết định trên chiến trường. Nhưng thực tế, sau năm 1954, ông còn dành nhiều thời gian cho công tác xây dựng quân đội, nghiên cứu lý luận quân sự và hoạch định những vấn đề quốc phòng. Bộ Quốc phòng xác định ông giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trong giai đoạn 1955-1980 và là Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam đến năm 1975.

Điều đó cho thấy một vị tướng không chỉ có vai trò trong chiến tranh.

Một quân đội muốn trưởng thành không thể chỉ biết đánh trận.

Quân đội còn phải biết xây dựng, huấn luyện, tổ chức, nghiên cứu và chuẩn bị cho những nhiệm vụ tương lai.

Võ Nguyên Giáp bước vào giai đoạn ấy với một trách nhiệm mới.

Từ rừng Việt Bắc đến Điện Biên Phủ, ông đã trải qua những năm tháng của chiến tranh giải phóng.

Sau Geneva, ông lại đứng trước một bài toán khác: làm thế nào để xây dựng lực lượng vũ trang trong điều kiện đất nước tạm thời chia cắt, bảo vệ miền Bắc và chuẩn bị cho những nhiệm vụ lâu dài của cách mạng.

Nhìn lại ngày 22-7-1954, điều đáng nhớ không chỉ là một bản nhật lệnh sau chiến thắng.

Đó là hình ảnh một người lính bước ra khỏi chiến trường nhưng chưa bao giờ rời khỏi trách nhiệm với đất nước.

Chiến thắng có thể kết thúc một trận đánh.

Nhưng giữ gìn thành quả của chiến thắng lại là một hành trình dài.

Và Võ Nguyên Giáp đã tiếp tục hành trình ấy.