SÁU LẦN VIẾT ĐƠN VÀ MỘT CHUYẾN ĐI KHÔNG HẸN NGÀY VỀ

Có những người ra chiến trường bằng một khẩu súng. Có những người lại bước vào chiến tranh với một chiếc vali nhỏ, một cái tên mới và một nhiệm vụ không được phép tiết lộ với bất kỳ ai. Nguyễn Thị Thanh Xuân, bí danh Hai Kim, là một người như thế.

Sinh năm 1935 tại vùng đất Nam Bộ, Nguyễn Thị Thanh Xuân tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn rất trẻ. Sau năm 1954, bà tập kết ra Bắc, học tập và trở thành sinh viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Nhưng trong lòng người con gái miền Nam ấy luôn có một mong muốn: trở về quê hương khi chiến tranh ngày càng khốc liệt.

Điều đặc biệt là bà đã sáu lần viết đơn xin trở về miền Nam nhưng cả sáu lần đều không được chấp thuận. Lý do một phần bởi sức khỏe của bà quá yếu, chỉ nặng khoảng 38,5kg, trong khi yêu cầu tuyển người cao hơn. Không bỏ cuộc, Thanh Xuân âm thầm tập thể dục mỗi ngày để tăng cường thể lực.

Tháng 8/1965, bà tốt nghiệp Đại học Sư phạm Hà Nội. Nhà trường giữ bà lại làm cán bộ phòng tổ chức. Nhưng chỉ hơn nửa năm sau, một cán bộ tình báo quân đội đến trường tìm người. Cuộc gặp tình cờ ấy đã mở ra một bước ngoặt.

Ngày 26/3/1966, Nguyễn Thị Thanh Xuân chính thức nhập ngũ với bí danh Nguyễn Thị Kim, tức Hai Kim. Bà được huấn luyện nghiệp vụ tình báo rồi chuẩn bị trở về miền Nam. Ngày 1/4/1967, Hai Kim rời Hà Nội. Hành trình vào Nam đi qua những con đường đầy hiểm nguy, vượt sông Bến Hải và cuối cùng đưa bà trở lại Sài Gòn.

Tại một thành phố xa lạ và đầy mật vụ, người nữ tình báo bắt đầu từ con số gần như bằng không. Bà xây dựng từng cơ sở, từng mối liên lạc. Có lúc phải đóng vai người giúp việc, nấu ăn, giặt quần áo để tồn tại và tìm kiếm đầu mối. Sự kiên nhẫn, khả năng quan sát và cách ứng xử khéo léo giúp bà dần hình thành mạng lưới điệp báo H3.

Một trong những đầu mối quan trọng nhất của Hai Kim là Nguyễn Văn Minh, tức Ba Minh, người làm việc tại Văn phòng Bộ Tổng tham mưu của chính quyền Sài Gòn. Từ đây, mạng lưới H3 nhận được nhiều tài liệu có giá trị. Những thông tin được chuyển ra chiến khu đã góp phần phục vụ công tác chỉ đạo chiến trường trong giai đoạn cuối cuộc chiến.

Điều đáng khâm phục là Hai Kim đã phải sống trong bí mật suốt nhiều năm. Ngay cả khi hoạt động cách quê nhà chưa đầy vài chục cây số, bà cũng không thể tùy tiện gặp người thân.

Sau ngày đất nước thống nhất, câu chuyện về người nữ tình báo ấy dần được biết đến. Bà được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Câu chuyện Nguyễn Thị Thanh Xuân không có một trận đánh vang dội hay một khoảnh khắc cắm cờ. Nhưng đó lại là một cuộc chiến khác: cuộc chiến của trí tuệ, lòng kiên nhẫn và bản lĩnh giữ bí mật.

Sáu lần bị từ chối không khiến bà bỏ cuộc. Một chuyến đi vào Nam không hẹn ngày trở về không khiến bà chùn bước.

Bởi đôi khi, lòng yêu nước không bắt đầu bằng một chiến công lớn. Nó bắt đầu từ việc một người trẻ biết mình muốn làm gì cho quê hương và kiên trì đi đến cùng với lựa chọn ấy.