Sau ngày trở về

Tháng 2 năm 1982, ông Nguyễn Đồng Châu rời đơn vị pháo binh, mang theo ba lô nhẹ tênh nhưng ký ức thì nặng trĩu. Tấm giấy phục viên gấp gọn trong túi áo, còn trên vai là cả một thời trai trẻ đã gửi lại thao trường. Con đường làng Bình Hàng Tây đón ông bằng sự yên tĩnh lạ lẫm – không tiếng pháo, không kèn lệnh, chỉ có gió thổi qua ruộng lúa và tiếng bước chân quen mà bỗng thấy xa.

Những ngày đầu trở về, ông học cách sống chậm lại. Buổi sáng ra đồng, buổi chiều phụ việc gia đình, đêm đến nằm nghe tiếng côn trùng mà lòng trăn trở. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng người lính trong ông chưa kịp rời đi. Ông hiểu rằng hòa bình không chỉ là kết thúc súng đạn, mà là bắt đầu của một trách nhiệm khác – dựng xây lại từ những gì còn dang dở.

Vì thế, khi được giao nhiệm vụ công tác Đoàn, rồi sau này đảm nhận vai trò Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bình Hàng Tây, ông không coi đó là chức vụ, mà là một mặt trận mới. Ở đó không có hào giao thông, nhưng có những khó khăn của đời sống dân sinh; không có mệnh lệnh quân ngũ, nhưng cần sự kiên trì và kỷ luật. Ông làm việc bằng phong cách của người lính cũ: nói ít, làm nhiều, luôn đặt lợi ích chung lên trước.

Nhiều năm sau, trên cương vị Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã, ông trở thành điểm tựa tinh thần cho những người từng đi qua chiến tranh. Ông lắng nghe họ kể về vết thương cũ, về những đêm mất ngủ, về nỗi lo cơm áo đời thường. Ông hiểu, bởi chính ông cũng đã đi qua con đường ấy.

Giờ đây, khi nhìn lại, quãng đời sau phục viên với ông không hề lặng lẽ. Đó là khoảng thời gian người lính học cách gieo mầm trong hòa bình – lặng thầm, bền bỉ, như ngọn lửa âm ỉ cháy, đủ ấm để soi sáng cả một đời người.